Từ góc nhìn của SAW, có 3 kịch bản cho hướng sắp tới liên quan đến việc đảm bảo sản lượng nguồn cung đầu vào bền vững cho Syre.

Kịch bản 1: Việt Nam không cho phép nhập khẩu rác thải thời trang

Kịch bản đầu tiên, trong đó Việt Nam hoàn toàn cấm nhập khẩu rác thải thời trang, có khả năng thấp nhất trong ba tình huống. Lí do thì SAW đã phân tích tương đối chi tiết trong bài viết trước đó. Mời bạn xem thêm bài:

Kịch bản 2: Cho phép nhập khẩu nhưng theo cơ chế đặc biệt

Kịch bản thứ hai, trong đó Việt Nam cho phép nhập khẩu rác thải thời trang theo cơ chế đặc biệt có mức độ khả thi khá cao. Ví dụ như nhập khẩu trực tiếp đến cảng của nhà máy Syre tại Bình Định. Hướng này có cơ sở pháp lý mạnh mẽ nhờ vào hệ thống các khu kinh tế đặc biệt của Việt Nam.

Cụ thể, Việt Nam đã thiết lập một hệ thống phức tạp các Khu kinh tế đặc biệt (SEZ), Khu công nghiệp (IZ), và Khu chế xuất (EPZ) với các ưu đãi về thuế, giảm thuế quan, và thủ tục kinh doanh đơn giản hóa. Nghị định số 114/2015/NĐ-CP và Nghị định số 82 đã quy định rõ về cơ chế quản lý đặc biệt cho các khu này.

Khi ấy, Syre, thuộc nhóm các doanh nghiệp chế xuất, có thể áp dụng các quy định pháp luật áp dụng cho khu phi thuế quan, tiêu biểu như nhập khẩu rác thải thời trang trực tiếp vào đặc khu. Điều này rất phù hợp khi xét tới khu vực địa lý mà Syre đã ký kết MoU với tỉnh Bình Định. Theo đó, nhà máy của Syre được quy hoạch tại Khu Kinh tế Nhơn Hội A, một khu vực có cơ sở hạ tầng đồng bộ bao gồm đường cao tốc, sân bay quốc tế và cảng nước sâu.

Đáng lưu ý là, nếu kịch bản này xảy ra, quan hệ trao đổi hàng hóa giữa các khu chế xuất và doanh nghiệp với các khu vực khác trong lãnh thổ Việt Nam được coi là quan hệ xuất nhập khẩu. Nghĩa là, các doanh nghiệp và tiểu thương trong nước cũng sẽ khó có khả năng tiếp cận được nguồn quần áo này do rác thải thời trang vẫn thuộc diện hàng hoá cấm nhập khẩu.

Nhưng liệu, bằng khả năng ‘linh hoạt’ vốn có, các tiểu thương trong nước có tiếp cận và tận dụng được nguồn hàng lớn này không? Đây là một câu hỏi SAW rất tò mò và hào hứng tìm câu trả lời trong tương lai.

Kịch bản 3: Cho phép nhập khẩu qua các cửa khẩu chính ngạch.

Kịch bản thứ ba, trong đó Việt Nam cho phép nhập khẩu rác thải thời trang qua các cửa khẩu chính ngạch, sẽ tạo ra những tác động sâu rộng nhất đến thị trường thời trang trong nước, đặc biệt là thị trường đồ secondhand. Khi ấy, các container hay kiện đồ cũ không chỉ cập bến khu công nghiệp của Syre mà sẽ được giao thương rộng rãi ở thị trường nội địa.

Tăng cạnh tranh trong thị trường kinh doanh quần áo secondhand hiện tại ở Việt Nam

Việt Nam đã có một thị trường đồ cũ phát triển mạnh mẽ qua nhiều thập kỷ, với các chợ nổi tiếng như Hoàng Hoa Thám ở TP.HCM, Đông Tác ở Hà Nội, Bà Chiểu và Nguyễn Tri Phương ở TP.HCM. Hiện tại, các tiểu thương tại các chợ này chủ yếu dựa vào nguồn hàng nhập tiểu ngạch qua biên giới, phổ biến như Cambodia và Trung Quốc.

Bên cạnh các chợ truyền thống, Việt Nam cũng chứng kiến sự phát triển nhanh chóng trong 10 năm trở lại đây của các cửa hàng secondhand và thrift shops hiện đại. Có thể kể đến một số cái tên tiêu biểu như Xóm Vintage, Vintage Hearts Saigon, Mayhem Saigon Vintage Store, và Thriftshop Saigon.

Ngoài ra, cũng không thể kể đến hoạt động kinh doanh secondhand với nguồn hàng từ người tiêu dùng cuối thông qua mô hình ký gửi (consignment) và thu gom cá nhân. Nổi bật trong nhánh này có thể kể đến Glammie, Inhere, The Next, Labb Sài Gòn, và Reshare.

Xem video mình review trải nghiệm ký gửi và mua sắm tại một trong số các cửa hàng này:

Việc càng có nhiều nguồn đồ secondhand đẹp và chất lượng cao thông qua nhập khẩu chính ngạch sẽ gia tăng cạnh tranh với các doanh nghiệp, cửa hàng kinh doanh secondhand hiện tại nếu như không chủ động điều chỉnh nguồn hàng, chất lượng, và trải nghiệm mua sắm tại cửa hàng cũng như online. Bên cạnh đó, việc nguồn hàng trở nên sẵn có hơn cũng khiến việc gia nhập thị trường kinh doanh quần áo cũ trở nên dễ dàng và hấp dẫn hơn. Số lượng cửa hàng gia tăng, cùng với sự tăng lên của chất lượng đồ, sẽ là một thách thức lớn với các doanh nghiệp và tiểu thương hiện tại.

Đồng thời, việc có thêm nhiều cửa hàng kinh doanh với đồ đẹp, chất lượng tốt cũng sẽ thu hút mạnh mẽ các đối tượng khách hàng tiềm năng từ Gen Z - thế hệ đã có mức độ quan tâm cao đến secondhand và vintage. Điều này khiến tầm tác động của chính sách nhập khẩu rác thải lan rộng ra bên ngoài thị trường thời trang secondhand.

Tác động gián tiếp tới các thương hiệu thời trang

Sự gia tăng của thị trường secondhand chất lượng cao sẽ tạo ra cạnh tranh gián tiếp với các thương hiệu thời trang mới trong nước, đặc biệt là những thương hiệu có mức giá bán từ 150.000-400.000 VND như GUMAC, FM Stores, và MIKI. Đây là mức giá cạnh tranh trực tiếp với giá bán của hàng secondhand được tuyển chọn và chất lượng cao.

Thế hệ Gen Z, với mức độ quan tâm cao đến tính bền vững và thời trang độc đáo, sẽ là động lực chính thúc đẩy sự chuyển dịch mới của thị trường này. Điều này đòi hỏi các thương hiệu thời trang Việt Nam cần sớm tái định vị chiến lược, tập trung vào giá trị độc đáo và chất lượng để duy trì vị thế trong một thị trường ngày càng cạnh tranh và đa dạng.

Tạm kết

Từ góc nhìn của SAW, dường như kịch bản số 2 là có tính khả thi cao nhất trong tương lai gần khi nhà máy đầu tiên của Syre đi vào hoạt động. Kịch bản 3 tuy khó có khả năng xảy ra sớm nhưng viễn cảnh vẫn có thể tương đồng khi kịch bản 2 xảy ra. Lí do là bởi không loại trừ khả năng nguồn hàng nhập khẩu đặc biệt về vẫn có thể lưu thông bán ra ở thị trường trong nước.

Tuy nhiên, về dài hạn, có lẽ vẫn cần hướng tới kịch bản 1 tận dụng nguồn rác thải thời trang trong nước để cung cấp đầu vào cho tài chế. Điều này sẽ hiện thực được khi năng lực thu gom và phân loại trên khắp Việt Nam được đầu tư và gia tăng đáng kể.

Điều gì sẽ xảy ra khi sân chơi thu gom, phân loại, và tái sử dụng có nhiều doanh nghiệp tham gia? Doanh nghiệp Việt Nam cần thêm gì nếu muốn gia nhập ‘đại dương xanh’ những cũng nhiều thử thách này?

Theo dõi và đón đọc các bài phân tích tiếp theo của SAW về những chuyển động thú vị trong nhánh thời trang bền vững và kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam nhé.

Subscribe now

Cuối tháng 4/2025, Syre, công ty con của tập đoàn thời trang H&M công bố dự án đầu tư nhà máy tái chế gần 1 tỷ đô tại Việt Nam. Như nhiều trang báo lớn ở Việt Nam đã viết, đây dường như là một tin rất tích cực cho ngành dệt may trong nước, với triển vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm dệt may tuần hoàn toàn cầu và dẫn đầu về chuyển đổi xanh ngành thời trang.

Chưa kể, con số hơn 600 việc làm được tạo mới cho mỗi nhà máy trong quần thể dự án này cũng là một tin mừng cho tỉnh Bình Định nói riêng - nơi đặt khu dự án, và thị trường lao động chất lượng cao ngành dệt may và thời trang trong nước nói chung.

Nhưng liệu có điều gì đó khác đi cùng với sự tích cực này? Có phần sâu hơn của tảng băng cần được đặt câu hỏi và làm rõ hơn không?

Câu hỏi lớn

Theo như công bố của Syre, khối nhà máy dự kiến tạo ra 100,000 - 150,000 tấn hạt nhựa tái chế (rPET chips) chất lượng cao mỗi năm. Điều này có nghĩa rằng, đầu vào có thể lên tới 300,000 - 400,000 tấn vải poly để đáp ứng được sản lượng đầu ra kỳ vọng.

Lí do cần vải poly thay vì chai nhựa PET vì Syre công bố mô hình của họ là textile-to-textile recycling thay vì bottle-to-textile như nhiều mô hình tái chế hiện tại. Bạn có thể thêm về 2 phương pháp tái chế này trong bài bên dưới.

Việc này dẫn đến một câu hỏi lớn: Syre sẽ làm gì để có đủ gần 400 ngàn tấn vải poly phế mỗi năm, tương đương, khoảng 30 ngàn tấn/ tháng để phục vụ sản xuất?

Để dễ hình dung, thì khối lượng này tương đương với một toà nhà văn phòng cao 17 tầng ở Sài Gòn (hãy hình dung quy mô như toà Sunwah chẳng hạn). Và Syre cần số lượng vải poly đầu vào tương đương một toà như vậy, MỖI THÁNG.

Từ góc nhìn của SAW, hiện có 2 nguồn đầu vào tiềm năng: vải thải từ quá trình sản xuất và quần áo thải bỏ từ người dùng cuối. Về nguồn gốc, có 2 nguồn chính: trong nước và nước ngoài. Hãy nhìn câu chuyện trong nước trước.

Nguồn cung trong nước

Theo VnExpress dẫn nguồn từ báo cáo của Hiệp hội dệt may Việt Nam (VITAS), mỗi năm ngành dệt may trong nước phát sinh khoảng 300,000-400,000 tấn vải thải mỗi năm. Nhưng cần lưu ý, đây là con số chung cho các loại vật liệu (cotton, poly, vicose,...). Nên dù giả định có thể thu gom toàn bộ vải thải, điều mà hiện tại chỉ đang thu gom ở mức 10-15%, thì cũng không thể đủ đầu vào cho Syre.

Còn về quần áo thải bỏ từ người dùng cuối thì sao? Dường như đây là nguồn rất tiềm năng khi xét tới con số hơn 100 triệu dân của Việt Nam và 47% tổng dân số dưới 38 tuổi. Nếu giả định trung bình mỗi năm, mỗi người dân bỏ đi khoảng 10kg mỗi năm (con số trung bình của Thuỵ Điển - con số có thể khiêm tốn hơn so với mức tại Việt Nam) thì số rải thải thời trang là xấp xỉ 1 triệu tấn/năm.

Trái ngược với số lượng rác thải thời trang lớn từ người dùng cuối nêu trên, hiện nay trên thị trường có rất ít các bên tập trung vào thu gom. REshare có lẽ là một startup hiếm hoi đi tiên phong trong mảng thu gom này. Tuy nhiên, theo công bố chính thức từ công ty, tổng lượng rác thải thời trang thu gom được sau gần 4 năm hoạt động đạt hơn 450 tấn. Một con số tuy tích cực nhưng còn khá khiêm tốn khi so sánh với sản lượng đầu vào kỳ vọng của Syre.

Như vậy, mặc dù nguồn cung trong nước có thể có tiềm năng đáp ứng về sản lượng, nhưng đang bị hạn chế bởi năng lực thu gom và phân loại.

Do đó, để chuẩn bị cho kế hoạch sản xuất thử nghiệm đầu tiên được kỳ vọng vào cuối 2026, khả năng cao Syre sẽ phải cần nguồn cung vải poly từ nước ngoài. Ít nhất là trong giai đoạn đầu trong giai đoạn các doanh nghiệp trong nước gia tăng năng lực thu gom.

Nguồn cung từ nước ngoài

Rào cản đầu tiên: Việt Nam hiện cấm nhập khẩu rác thời trang, gồm phế liệu từ sản xuất và quần áo sau sử dụng. Vậy Syre phải làm gì?

Một hướng rất là logic là: thuyết phục một đạo luật cho phép nhập khẩu rác thải thời trang vào Việt Nam.

Nếu việc này là một hiện thực, sẽ dẫn tới những điều gì tiếp theo cho ngành thời trang trong nước, đặc biệt là ngách thị trường đồ secondhand đã qua sử dụng? Cùng đón đọc bài phân tích tiếp theo của SAW nhé!

Subscribe now

Cửa hàng nằm dưới tầng basement của một khu nhà ngay khu trung tâm của Stockholm. Ngay khi vừa bước xuống, mình ngay lập tức choáng ngợp bởi khu đồ jeans hơi bị sang-xịn-mịn với cách deco và bố trí không thua kém gì cửa hàng Levi’.

Tiếp đó, ngó nhẹ sang phải, OMG, rack đồ màu vàng hấp dẫn không thể dời mắt. Chỉ vài giây sà vô khu này là mình đã gặp ngay được 1 chân ái - nhẹ nhàng cầm xí ngay và luôn.

Sau khi vượt qua “mộng mị” ở bước này, mê cung dưới lòng đất mới thực sự hiện ra. Đi theo khung cửa với đèn led màu hông, phía trước mắt mở ra khu đồ nam với rất nhiều chủng loại và màu sắc.

Rồi một ô cửa khác xuất hiện ở bên phải. Đi theo tiếng gọi này, sẽ dẫn tới 1 khu trung gian, một nửa là bán phụ kiện như nón, giày, khăn cổ. Nửa còn lại thì là thiên đường dành cho tín đồ sưu tầm đĩa CD và đĩa than cổ. (Tự dưng viết tới đây thì mình chợt nhớ về bác Haruki và sở thích đi săn đĩa than của bác ấy).

Và tiếp tục đi thẳng qua một khung cửa khác, sẽ dẫn tới khu bán đồ nữ chính. Điều đáng yêu là đồ ở đây được treo phân khu theo màu sắc. Rất thích hợp cho các tín đồ mê màu độc lạ là mình sà vô.

Có nhiều món cưng ghê lắm, ví dụ như em áo này!

Đi tới cuối khu đồ nữ thì sẽ dẫn tới khu sách cũ, mê chữ ê kéo dài. Và hay nữa là khu này sẽ kéo dài và thông thẳng với khu băng đĩa ban nãy.

Chưa kể, ở khu này còn có bán đạo cụ âm nhạc và có một chiếc ghế sofa êm để tiện ngồi nán lại đọc sách hay thưởng thức âm nhạc nữa.

Tóm lại là mình đã mụ mị trong cửa hàng này cả tiếng đồng hồ. Kìm lòng lắm mới mua một món thôi. Một trải nghiệm thật thú vị, lâu rồi mới được trải qua. Chia sẻ cho bạn bè bốn phương cũng mường tượng trải nghiệm cùng. Và nhất định phải ghé qua đây nếu bạn tới Stockholm nhé!

PS: mải kể quá, mình quên mất chưa nói tên cửa hàng lol. Tên ẻm là: Stockholm Stadmissionens Secondhand.

Textile-to-textile recycling (T2T)

Textile-to-textile recycling là quá trình tái chế vải cũ thành sợi mới để sản xuất vải/quần áo mới, giúp đóng vòng tuần hoàn trong ngành dệt may, nhưng hiện còn rất hạn chế về quy mô và công nghệ. Một trong các lí do chính đó là, để tái chế quần áo polyester, cần có hệ thống thu gom, phân loại và xử lý riêng biệt, nhưng hiện nay điều này gặp nhiều thử thách khi triển khai ở quy mô công nghiệp.

Bottle-to-textile recycling

Trong khi đó, Bottle-to-textile recycling là quá trình dùng chai nhựa PET đã qua sử dụng để sản xuất sợi polyester cho ngành dệt may. Đây là phương pháp đã có lâu đời và được ứng dụng rộng rãi trong mảng tái chế dệt may như phương án chính thay thế cho sợi PET nguyên gốc. Tuy giúp giảm rác thải nhựa, nhưng lại phá vỡ vòng tuần hoàn khép kín của chai PET, và sau khi thành vải, vật liệu này thường không được tái chế tiếp mà đi đến bãi rác.

Dưới đây là bảng tóm tắt sơ bộ:

Tạm kết

Mặc dù bottle-to-textile vẫn là phương pháp chiếm ưu thế trong việc sản xuất sợi nhựa tái chế rPET, các dự án phát triển và thử nghiệm với T2T đang mở ra nhiều triển vọng. Tiêu biểu như dự án nhà máy tái chế hạt rPET từ Syre tại Việt Nam.

Cùng theo dõi SAW để đón chờ những cập nhật mới nhất nhé.

Subscribe now

Không chỉ có thời trang secondhand

Điều ấn tượng đầu tiên của mình đó là, ở đây các cửa hàng thực sự được nâng tầm lên thành siêu thị đồ secondhand. Mình gần như có thể tìm mua tất cả mọi thứ ở các shop này luôn: từ đồ điện tử, nội thất, đồ dùng nâu ăn, tới sách, băng đĩa, tranh ảnh,… Chính bởi đồ dạng vậy nên không gian mua sắm thường khá rộng, từ khoảng 100m2 tới cả ngàn m2.

Thậm chí một số cửa hàng còn có không gian cà phê, đọc sách, khu vui chơi trẻ em nữa. Cuối tuần mình thường bắt gặp cả gia đình đưa nhau tới đó. Ba mẹ có thể đi mua sắm hoặc ngồi cà phê đọc sách, con trẻ thì thoải mái trong khu vui chơi.

Về đồ thời trang, đa phần các shop đều có cả đồ nam, đồ nữ, đồ trẻ em. Danh mục đồ dạng từ quần áo, giày dép, túi xách, tới đồ nội y, mũ nón,.. Ừ bạn không đọc/nghe nhầm đâu. Ở đây có bán đồ nội y: bra, áo tắm, hoặc là cả khăn tắm nữa!

Không gian mua sắm deco rất đẹp

Mình có cảm giác mỗi lần đi tới các shop này thị giác mình được thoả mãn không khác gì đi tham quan bảo tàng mỹ thuật vậy. Các khu vực đồ được bày biện thu hút, thường là theo theme màu. Có hôm tới thì tone xanh lá, hôm thì xanh dương, hôm thì 7 màu theo thứ tự cầu vồng.

Mình đặc biệt thích việc có khu vực ngồi nghỉ ngơi, thư giãn, hoặc đọc sách bên trong các shop này. Rất chill 😄

Yếu tố bền vững trong từng hành động

Cũng tương tự như hầu hết các siêu thị hay cửa hàng ban lẻ ở Thuỵ Điển, các shop secondhand này cũng không cung cấp túi đựng cho các đơn hàng. Điều này nhằm giảm việc tiêu thụ túi, đặc biệt là túi nilon. Khách hàng khuyến khích mang theo túi đựng, hoặc là mua túi giấy với giá khoảng 10 ngàn vnđ/ túi.

Và một điểm mà mình cũng thấy truyền tải tinh thần bền vững của người Thuỵ rất rõ. Đó là đồ dùng được giữ gìn rất cẩn thận. Có những món đồ mình đoán phải từ cả nửa thế kỷ trước (như máy đánh chữ này, rồi băng đĩa than từ rất lâu,..) nhưng vẫn còn rất mới và nguyên vẹn. Điều này được giải thích bởi những người chủ trước đều ý thức về việc món đồ sẽ được tái sử dụng tiếp bởi người khác. Vậy nên, ai cũng cố gắng sử dụng và bảo quản chu đáo để vòng đời món đồ được kéo dài lâu nhất có thể.

Tạm kết

Hy vọng bài viết cung cấp tới cho bạn một góc nhìn mới về shop secondhand ở Thuỵ Điển. Và tuyệt vời hơn nữa là bạn sẽ có thêm chút cảm hứng để sống xanh, sống bền vững hơn mỗi ngày. Nếu bạn quan tâm và muốn mình chia sẻ thêm nhiều về trải nghiệm ở Thuỵ thì đừng ngại comment cho mình biết nhé. Hẹn gặp lại trong bài viết tiếp theo!

SAW

Nhưng, tuyên bố phá sản của Renewcell hồi cuối tuần trước (25/2) là một tiếng chuông lớn khiến tất cả những người đã và đang mơ giấc mơ ấy tỉnh mộng. Tỉnh để buồn bã thừa nhận rằng chúng ta dường như vẫn còn cách “utopia” - thế giới lý tưởng của thời trang tuần hoàn, rất rất xa.

Ở bài viết này, mình quyết định nhìn thẳng vào nỗi buồn để trả lời cho câu hỏi “Tại sao Renewcell thất bại?”

Renewcell hoạt động như thế nào?

Câu chuyện của Renewcell

Hơn 1 thập kỷ trước, một nhóm các nhà khoa học tại KTH, Viện Công nghệ Hoàng gia, ở Stockholm, nghiên cứu cách sản xuất ethanol sinh học hiệu quả hơn bằng cách tìm ra phương pháp mới để phân hủy cellulose. Chính trong quá trình đó, nhóm nghiên cứu nhận ra rằng phương pháp của họ có thể thành công trong việc phân hủy cellulose trong vải cotton và viscose. Họ tin rằng đây có thể là chìa khóa để tái chế sản phẩm thời trang trên quy mô lớn và khép kín chuỗi tuần hoàn thời trang. Đó chính là khởi đầu của Renewcell vào thời điểm năm 2012.

Một số cột mốc phát triển đáng chú ý của Renewcell:

• 2013: Đăng ký thành công bằng sáng chế tại EU

• 2014: Thành phẩm đầu tiên được làm từ 100% bột giấy Circulose được ra mắt, chứng minh tính khả thi của giải pháp trong ngành thời trang

• 2017: H&M đầu tư và trở thành cổ đông của Renewcell

• 2020: Hợp tác với H&M để ra mắt bộ sưu tập thời trang làm từ Circulose đầu tiên

• 2021: Niêm yết trên sàn chứng khoán Nasdaq First North Premier Growth Market

• 2022: Nhà máy Renewcell 1 với công suất 120,000 tấn được đi vào hoạt động

Sản phẩm của Renewcell

Thành phẩm của Renewcell là Circulose, dưới dạng bột giấy hoà tan dùng làm nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy sản xuất sợi cellulose nhân tạo (viscose, modal, và lyocell). Thông thường các nhà máy này sử dụng nguyên liệu đầu vào từ bột giấy làm từ gỗ. Nhưng với công nghệ của Renewcell, sợi cellulose nhân tạo có thể làm từ 100% bột giấy tái chế từ sản phẩm dệt may. Sản phẩm của Renewcell được xuất khẩu sang các thị trường quốc tế gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Đức, Nhật, Mỹ và Áo.

Công nghệ phía sau Renewcell

Hiểu một cách đơn giản, quy trình sản xuất Circulose khá tương đồng với quy trình sản xuất bột giấy và giấy. Điểm khác biệt nằm ở công nghệ đầu vào sử dụng vải thời trang có hàm lượng cellulose thay vì gỗ như trong ngành công nghiệp giấy. Từ đó, khiến cho quy trình này được coi là mới lạ và cấp bằng sở hữu trí tuệ.

Vấn đề nằm ở đâu?

Sau khi đã giới thiệu cơ bản về Renewcell và sản phẩm startup này cung cấp, giờ mình sẽ thảo luận chính về lí do tại sao với một “profile” ấn tượng như vậy - được dựa trên nền tảng công nghệ vững chắc, giải quyết bài toán khó, được đầu tư lớn, Renewcell vẫn kết thúc bằng việc tuyên bố phá sản.

Trong phạm vi bài viết này, mình lựa chọn phân tích ở ba khía cạnh: Renewcell trong chuỗi cung ứng thời trang; Mức độ đón nhận của các thương hiệu thời trang, và Mức độ sẵn lòng chi trả của người tiêu dùng.

Chuỗi cũng ứng thời trang

Khi mới thoạt nghe về mô hình của Renewcell, hẳn là nhiều người cũng dễ dàng cảm thấy rất ấn tượng về tuyên bố “We make fashion circular” - Chúng tôi khép kín chuỗi tuần hoàn thời trang. Công với việc tin tức về các chiến dịch hợp tác giữa Renewcell với các thương hiệu đình đám như H&M, Levi’s, Pangaia, GANNI,..dễ khiến chúng ta hình dung rằng các thương hiệu thời trang là khách hàng của Renewcell. Khi ấy, sản phẩm thời trang hoặc dệt may được tái chế qua Renewcell sẽ tới thẳng tới các thương hiệu, rồi tới tay khách hàng. Nhưng trên thực tế, chuỗi cung ứng thời trang phức tạp hơn rất nhiều và Renewcell, dù muốn hay không, vẫn chỉ đóng vai trò là 1 mắt xích nhỏ trong đó.

Như thông tin trong phần giới thiệu về Renewcell, sản phẩm duy nhất của startup này là Circulose - dưới dạng các tấm bột giấy hoà tan. Từ đó, Circulose được đưa tới tay các nhà máy sản xuất ra thành xơ sợi (fibers). Sau đó, tiếp tục tới nhà máy dệt để biến thành sợi (yarn). Sợi vải đó, vận chuyển tiếp tới nhà máy dệt để thành các tấm vải. Hành trình tiếp tục tới nhà máy may, tới kho và cửa hàng của các thương hiệu thời trang.

Và điểm mấu chốt cần lưu ý ở đây là, hầu hết các thương hiệu không kiểm soát hay tham gia quá sâu vào quá trình sản xuất vải. Họ thường chỉ làm trực tiếp với các xưởng may gia công, và uỷ quyền cho các xưởng này mua các loại vải mà họ mong muốn. Số ít các thương hiệu lớn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khi làm việc với nhà máy vải, hoặc dệt, nhưng rất khó để có thể kiểm soát toàn bộ từ khâu xơ sợi hay sợi.

Từ góc nhìn của mình, đó chính là vấn đề lớn trong mô hình hoạt động của Renewcell. Sẽ là vô ích khi thuyết phục thành công brands sử dụng Circulose trong khi brands lại có rất ít sức ảnh hưởng trong chuỗi cung ứng vải sợi. Khách hàng chính và duy nhất của Renewcell nên là các nhà máy sản xuất xơ sợi. Tuy nhiên, để thuyết phục các nhà máy này sử dụng circulose thay vì các bột giấy từ gỗ thông thường là một bài toán không dễ. Vấn đề về chênh lệch giá, chi phí logistics (cần nhớ là nhà máy của Renewcell nằm tại Thuỵ Điển, còn nhà máy sợi nằm phần lớn ở Trung Quốc, Ấn Độ,..) là những rào cản lớn cần vượt qua. Nếu như chỉ là vì để “bền vững hơn” thì đã đủ thuyết phục với các chủ nhà máy này chưa? Mình e là rất khó.

Mức độ đón nhận của các thương hiệu thời trang

Vẫn tiếp tục câu chuyện về chênh lệch giá ở trên, bởi đó cũng chính là một trong những rào cảo với các thương hiệu thời trang khi quyết định có nên lựa chọn Circulose cho bộ sưu tập của họ. Cần nhìn thẳng vào thực tế là giá sản phẩm của Renewcell cao hơn các sản phẩm sợi giấy thông thường khác. Đồng nghĩa với việc, giá thành sản xuất của các sản phẩm quần áo sẽ cao hơn, từ đó, giá bán cũng cần cao hơn. Trong bối cảnh ngành thời trang đang gặp khó vì lạm phát và giảm sức mua như hiện nay thì việc tăng giá bán không phải là một nước đi được ưa thích bởi nhiều thương hiệu.

Nicolaj Reffstrup, đồng sáng lập của thương hiệu thời trang GANNI, cho biết trên BoF rằng khái niệm về “green premium” (nói tới các sản phẩm thời trang bền vững với giá bán cao) thực ra không tồn tại. Rõ ràng là thương hiệu hoàn toàn có thể bán với giá bán cao hơn, nhưng nó cần đi cùng với rất nhiều thứ khác: thiết kế, đóng gói, hay truyền tải câu chuyện gì qua các sản phẩm bền vững đó. Trong khi, vấn đề cân đối chi phí - lợi nhuận vẫn luôn là bài toán sống còn với các thương hiệu. Nếu thương hiệu không tự duy trì được, thì sản phẩm có bền vững hơn hay không cũng đâu còn quá ý nghĩa.

Mức độ sẵn lòng chi trả của người tiêu dùng

Hiện tại có rất ít bằng chứng về việc khách hàng sẽ chấp nhận chi trả cao hơn cho các sản phẩm bền vững hơn. Chưa kể, việc lợi dụng cụm từ “bền vững” quá đà và “green washing” của các thương hiệu cũng khiến sự thân trọng của người tiêu dùng tăng lên.

Tiếp theo là gì?

Về phía Renewcell, sau khi đơn phá sản được chấp thuận bởi chính quyền Thuỵ Điển, startup này kỳ vọng sẽ tìm được người mua lại trong tháng tới. Số lượng tồn kho Circulose hiện tại có đủ để đáp ứng nguồn cung trong 18 tháng tới 2 năm tới.

Tuy nhiên, trong kịch bản xấu nếu Renewcell không được giải cứu, đó sẽ là một nỗi buồn lớn với nhánh thời trang bền vững. Khi ấy, nguồn cung cho vật liệu bền vững của ngành thời trang sẽ trở nên suy giảm và khan hiếm hơn. Thật vậy, trong một phân tích công bố bởi BCG và Quantis cho thấy một sự sụt giảm lớn trong nguồn cung của nguyên vật liệu ít tác động (lower impact) từ nay tới 2030. Tuy nhiên, câu hỏi lớn hơn mình đặt ra là, liệu nguồn cầu cho các nguyên vật liệu kể trên có tăng hay không?

Cùng tiếp tục theo dõi những biến động tiếp theo của Renewcell cùng mình nhé. Theo dõi đến đón nhận những tin tức mới nhất từ SAW!

Thân mến,

Tuần vừa rồi, những người quan tâm và đặt hy vọng vào tương lai của nhánh thời trang tái chế (recycled fashion) đã đón nhận một tin không vui. Renewcell – startup tái chế sợi tiên phong trụ sở ở Thuỵ Điển – đã nộp đơn phá sản. “Không có đủ nguồn vốn dài hạn để tiếp tục vận hành” là lí do công ty công bố.

>>> Đọc thêm: Renewcell và vòng đời của những món quần áo cũ

Khó khăn về nguồn vốn

Từ cuối năm 2023, công ty đã cho thấy tình trạng khó khăn về tài chính. Sau khi nhận thấy nguồn cầu cho sản phẩm sợi tái chế mũi nhọn – Circulose – thấp hơn kỳ vọng, Renewcell thực hiện một đợt rà soát toàn diện hoạt động. Ngay sau đó vào tháng 12/2023, startup này công bố đợt gọi vốn mới trị giá 10 triệu đô la Mỹ nhằm huy động vốn nhằm tài trợ cho hoạt động ngắn hạn. Renewcell được cho là đã tiếp cận H&M, thương hiệu thời trang lớn nhất tại Thuỵ Điển và đồng thời cũng là cổ đông lớn nhất của công ty, để kỳ vọng cho nguồn vốn mới. Tuy nhiên, nỗ lực này đã không thành công, và Renewcell buộc phải tạm dừng hoạt động.

Đâu ra là lời giản cho bài toán tái chế quy mô lớn?

Sự sụp đổ của Renewcell là một bằng chứng sống động cho thấy thử thách vô cùng lớn của việc tái chế sợi vải ở quy mô lớn. Vốn được xây dựng từ nền tảng công nghệ tiên tiến và vững chắc từ các giáo sư đầu ngành tại KTH – trường đại học hàng đầu Thuỵ Điển về công nghệ và công nghiệp, Renewcell đã từng là một ngôi sao sáng và niềm hy vọng lớn của nhánh thời trang bền vững. Tuy nhiên, thật đáng buồn, ngôi sao này đã tới lúc lụi tắt.

Trong bài viết kế tiếp, SAW sẽ phân tích chi tiết hơn về việc tại sao mô hình của Renewcell lại không thành công. Cùng đón đọc nhé.

Thân mến,

Subscribe now

Với định giá 100 tỷ đô la Mỹ vào tháng 4.2022, SHEIN đã lớn hơn vốn hoá của Zara và H&M cộng lại. Sự phát triển thần tốc của thương hiệu thời trang siêu nhanh khiến giới đầu tư hưng phấn. Tuy nhiên, đây lại là tin không vui với nhánh thời trang bền vững. Tại sao mô hình của SHEIN lại gây ra thách thức lớn cho môi trường và những nỗ lực “xanh hoá” ngành thời trang? Cùng tìm câu trả lời trong chuỗi bài viết của SAW nhé.

Bên cạnh tìm hiểu về những mô hình kinh doanh bền vững như ThredUp, Vinted, hay Teemill,.. Việc hiểu về các mô hình thiếu tính bền vững cũng rất cần thiết nhằm tránh lặp lại những mô hình này khi khởi sự.

Trong bài viết lần này, SAW phân tích tới khía cạnh sản phẩm – một trong những yếu tố cốt lõi trong bất kỳ mô hình kinh doanh thời trang nào. 

Về SHEIN

Ra đời từ năm 2008, SHEIN đã phát triển nhanh chóng và trở thành một thương hiệu thời trang được biết đến rộng rãi. Thương hiệu trực thuộc tập đoàn Shenzhen Globalegrow E-commerce Co.Ltd, đặt tại Trung Quốc. Bên cạnh SHEIN, tập đoàn này cũng sở hữu nhiều thương hiệu nhanh khác như Zaful, Romwe, Choies và Modlily. 

Theo công bố trên website chính thức, SHEIN tuyên bố triết lý của thương hiệu là “Everyone can enjoy the beauty of fashion“. Không thể phủ nhận, chiến lược sản phẩm giá thấp và phổ size rộng đã giúp một bộ phận không nhỏ phụ nữ thu nhập thấp và ngoại cỡ được tiếp cận các sản phẩm thời trang xu thế. Tuy nhiên, nếu để mặc đẹp nhưng đổi lại phải trả một cái giá đắt hơn nhiều lần cho việc tổn hại môi trường; thì thật sự rất đáng dừng lại một chút để nhìn sâu hơn vào những gì ẩn sau những tuyên bố tích cực của thương hiệu.

SHEIN đã góp phần “khai sinh” một khái niệm mới trong thời trang, đó là “ultra fast fashion” (thời trang siêu nhanh). Đây là tên gọi để chỉ những thương hiệu với tốc độ ra hàng nhanh đến chóng mặt cùng với vòng đời rất ngắn của sản phẩm. Đây cũng chính là yếu tố then chốt dẫn tới sự thiếu bền vững của SHEIN. 

Tốc độ ra sản phẩm mới của SHEIN đáng kinh ngạc

Theo nguồn tin từ BBC, số sản phẩm mới được thêm mỗi ngày trên SHEIN có thể lên tới con số 6000, tương ứng với khoảng 60-300 mẫu thiết kế mới. Và điều kinh khủng đó là số lượng mẫu mới MỖI NGÀY. Con số này vượt xa tốc độ ra BST mới Zara-thương hiệu thời trang nhanh lớn nhất thế giới xét theo doanh thu, vốn được biết tới là 2 tuần/lần. Với các thương hiệu thời trang truyền thống, hoặc thời trang chậm (slow-fashion) thì tốc độ ra sản phẩm mới của SHEIN quả là không tưởng.

Theo giải thích của CEO SHEIN, mỗi mẫu mới chỉ được sản xuất theo các lô nhỏ, từ 50-100 sản phẩm để “test” thị trường. Nếu mẫu nào có tốc độ bán tốt thì mới tiếp tục đặt hàng sản xuất ở quy mô lớn. Có thể thấy, ở đây SHEIN đang bám vào yếu tố “small batch” (sản xuất theo lô nhỏ) – một trong những đặc điểm được khuyến khích của thời trang bền vững. Tuy nhiên, nếu small batch đi kèm với việc sử dụng sợi polyester và gia tăng áp lực sản xuất thì thậm chí còn khiến tình hình tệ hơn. Chi tiết về khía cạnh này sẽ được SAW phân tích thêm ở Kỳ 2 và Kỳ 3.

Chính vì liên tục có mẫu mới, SHEIN có thể tạo ra một “ma lực” hấp dẫn khách hàng thường xuyên quay trở lại website. Điều này vô hình chung tạo ra những nhu cầu mua sắm không cần thiết của khách hàng. Vì thấy đẹp quá, mua liền! Vì thấy rẻ quá, mua liền! Và vừa đẹp vừa rẻ lại chính là “vũ khí” của SHEIN.

Giá bán sản phẩm rẻ không tưởng

Trên webstie bán hàng chính thức của SHEIN tại Việt Nam, giá bán trung bình các sản phẩm từ 70 ngàn – 500 ngàn tuỳ loại. Với đầm từ 150-400 ngàn, áo từ 80 – 200 ngàn, quần 270-450 ngàn. Với khách hàng Việt thì dường như con số này không thể nói là rất rẻ. Vì mức này cũng khá tương tự với một số thương hiệu nội địa như VM Style, Janet Studio,.. Đặc biệt, nếu so với hàng quảng châu được bán trên shopee hay tiktok thì khó có thể nói đây là mức giá rẻ.

Điều này là dễ hiểu, bởi thị trường thời trang Việt đã khá quen với thời trang giá rẻ. Cộng với mức thu nhập trung bình & mức sống của một đất nước đang phát triển thì mức giá này tạm ổn.

Tuy nhiên, hãy chuyển góc nhìn một chút, sang các nước Châu Âu hoặc Mỹ – thị trường phát triển với mức sống cao hơn. Nơi giá bán trung bình của một chiếc đầm có thương hiệu là 70-150$,.. thì một chiếc đầm SHEIN giá 8-15$ lại nói lên một câu chuyện rất khác. Khi một chiếc áo thun thời trang có giá bằng 1 chiếc bánh mỳ Big Mac (giá trung bình khoảng 5$ ở US); thì liệu lựa chọn mua sắm của bạn có còn đủ sáng suốt và lý trí?

Trào lưu #SHEIN_HAULS

Cũng chính từ đó, trào lưu mua quần áo SHEIN số lượng lớn và chia sẻ video khui đồ đã trở thành một trào lưu qua hashtag #shein_hauls. Hàng triệu video được tìm thấy trên tiktok và Instagram với hàng trăm triệu lượt tương tác. 

Để có được mức giá rẻ như vậy, SHEIN phải tìm đến những xưởng giá công với mức giá thấp nhất. Chính từ đó, sự thiếu bền vững lại càng trở nên nghiêm trọng khi vi phạm các quy định về an toàn lao động, lương tối thiểu và quyền con người. Yếu tố này sẽ được SAW làm rõ trong bài viết Kỳ 2.

Chất lượng đồ SHEIN gây thất vọng

Với tốc độ ra hàng và mức giá đó, không ngạc nhiên khi chất lượng sản phẩm của SHEIN không được đánh giá cao. Một chiếc áo sơ mi trắng ngả ố vàng sau 1 lần giặt là điều không hiếm gặp. Vải sờn, bung nút, phai màu,..là những phản hồi phổ biến cho những sản phẩm SHEIN.

Điều đáng suy ngẫm ở đây là người mua hàng cũng thoả hiệp với sự cẩu thả đó. Khi mua một món đồ giá rẻ hơn một bữa sáng, thì người ta dễ tặc lưỡi cho qua khi món đồ bị bung nút hoặc ngả màu. Mua về mặc một lần, hoặc thậm chí không mặc; rồi lại tiếp tục mua các mẫu mới giá rẻ. Vòng lặp này càng khó chấm dứt khi SHEIN liên tục tăng ngân sách cho quảng cáo, thuê KOL,  khuyến mại để lôi kéo người dùng. Và thêm cả sự xuất hiện của SHEIN Exchange.

SHEIN Exchange – có phải một hành động green-washing quá lộ liễu?

Vào tháng 10.2022, SHEIN đã ra mắt nền tảng resale SHEIN Exchange. Theo đó nền tảng này hoạt động theo mô hình C2C, khi người dùng có thể đăng bán các món đồ đã qua sử dụng. Đây thực chất là một hoạt động green-washing (tẩy xanh) giúp cho hình ảnh của SHEIN trông-có-vẻ bền vững hơn; nhưng thực ra không hề tác động tới yếu tố thiếu bền vững trong mô hình. Đó là sản xuất quá nhanh, quá nhiều, và bán quá rẻ.

>>> Đọc thêm về SHEIN Exchange tại bài viết:

Tạm kết

Như vậy, việc đánh đổi để có tốc độ ra hàng cực nhanh và sản phẩm giá rẻ chính là yếu tố cốt lõi khiến mô hình của SHEIN thiếu tính bền vững. Trong các bài viết sau, các hệ luỵ từ chiến lược phát triển này sẽ được phân tích cụ thể hơn. Cám ơn và hẹn gặp lại!

Sợi nhựa trong ngành thời trang

Theo tổ chức phi lợi nhuận Textile Exchange, mặc dù polyester là sợi nhựa được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp; sự thật là ngành thời trang chiếm tới 32 triệu tấn trong tổng số 57 triệu tấn polyester mỗi năm.

Polyester, tên khoa học là polyethylene terephthalate (PET) ,được dùng phổ biến để sản xuất áo mưa; hoặc các loại áo sơ mi chống nhăn, cùng vô vàn các sản phẩm thời trang khác. Không thể chối bỏ các lợi ích tuyệt vời của PET mang lại: giá rẻ, tiện lợi, nhẹ,.. Tuy nhiên, mặt trái của nó là đem tới rất nhiều hậu quả nghiêm trọng cho môi trường.

Tác hại của sợi nhựa

Không như các nguyên liệu tự nhiên sẽ tự phân huỷ trong vài tháng hoặc vài năm; các sợi nhựa không thể tự phân huỷ ở cuối vòng đời của chúng. Thay vào đó, chúng nằm hàng thế kỷ ở các bãi rác, thải methane vào không khí, gây ô nhiễm đất và nguồn nước. Nếu như những sợi nhân tạo này không nằm ở bãi rác, chúng có thể được đốt. Tuy nhiên hành động này cũng thải ra rất nhiều hoá chất độc hại ra bầu khí quyển. Polyester cũng là một trong số tác nhân hàng đầu gây ra ô nhiễm vi hạt - khi chúng được giặt. Hàng triệu vi hạt siêu nhỏ toả vào không khí hoặc nước; ngày ngày gây hại cho con người khi hít thở, cũng như đầu độc các loài sinh vật dưới nước.

Sợi nhựa tái chế

Mặc dù có nhiều tác hại kể trên, các thương hiệu thời trang vẫn ưa chuộng dùng PET vì công dụng và mức giá rẻ của nó. Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều người tiêu dùng ý thức rõ hơn về ảnh hưởng tiêu cực của ngành thời trang tới môi trường; áp lực cải tiến vật liệu lên các thương hiệu không ngừng tăng cao. Và khi đó, sử dụng sợi nhựa tái chế (recyled plastics - rPET) là một giải pháp khả thi giúp họ nhanh chóng cải thiện danh mục vật liệu.

Nhưng liệu nó có phải giải pháp tốt nhất cho môi trường?

Không khó để nhận ra, các sợi rPET sử dụng trong ngành thời trang đa phần đều là sợi từ chai nhựa tái chế. Chúng không hề được tạo ra từ các sản phẩm thời trang PET đã qua sử dụng. Mặc dù kiến thức và công nghệ hiện có đã cho phép chúng ta tái chế quần áo cũ thành sợi vải mới. Nhưng dường như những giải phải này vẫn cách rất xa việc ứng dụng vào thực tế của các thương hiệu.

Tại sao lại như vậy?

Khó khăn ở quy mô lớn

Để triển khai được hoạt động tái chế từ vải ra vải, thương hiệu cần dành khoản đầu tư lớn vào công nghệ. Hạ tầng nhằm giúp việc thu thập, phân loại các loại sợi đầu vào cần được xây dựng. Bởi vậy, nguồn vốn cần có là rất lớn.

Chính vì rào cản chi phí kể trên, hiện nay toàn thế giới chỉ có ít hơn 1% quần áo đã qua sử dụng được tái chế thành vật liệu mới. Cụ thể hơn, trong chưa đầy 1% được tái chế đó, đa phần được nghiền nhỏ làm thành thảm hoặc phụ liệu trong ngành công nghiệp khác; chứ chưa thực sự được chuyển đổi triệt để thành vải sợi mới.

Liệu có phải một hoạt động tẩy xanh (green-washing)?

Nhiều nhà hoạt động môi trường cho rằng, việc dùng sợi nhựa tái chế rất có thể là hoạt động tẩy xanh của một số thương hiệu. Khi dùng rPET, thương hiệu vẫn tận dụng được các lợi ích như của PET nguyên thuỷ. Thêm vào đó, họ còn có thể lấy đó là một hoạt động để truyền thông với người tiêu dùng. Rằng việc sử dụng sợi tái chế là một nỗ lực nhằm hướng tới thời trang bền vững.

Các ý kiến chỉ trích cho rằng, sử dụng các sợi nhân tạo tái chế trong ngành thời trang chỉ là một giải pháp tạm thời. Nó không giải quyết vấn đề cốt lõi, đó là: rảc thải thời trang bản thân nó không phải vấn đề; cốt lõi nằm ở mô hình tăng trưởng dựa vào sản phẩm bán ra của ngành thời trang.

Tạm kết

Như vậy, việc gia tăng sử dụng sợi nhựa tái chế chưa hẳn đã là một giải pháp tốt cho bài toán lớn của ngành thời trang. Thay vì dựa vào tái chế và vật liệu tái chế để khiến ngành thời trang bền vững hơn; các thương hiệu cần giảm mức tiêu thụ vật liệu nhựa trong hoạt động sản xuất của mình. Thêm vào đó, thương hiệu cũng cần chuyển dịch mô hình kinh doanh theo hướng bớt phụ thuộc vào gia tăng số lượng hàng hoá sản xuất.

SAW
(Theo Sustainable Fashion Forum, link bài viết gốc)

Theo đó, nền tảng resale này có tên gọi Shein Exchange, hoạt động tại thị trường Mỹ; và có kế hoạch mở rộng ra thị trường toàn cầu vào năm sau. Treet là nền tảng Resale as a service (RaaS) đứng sau hoạt động của Shein Exchange. 

Theo như thông báo từ Shein, thương hiệu này sẽ không kỳ vọng tạo ra lợi nhuận từ resale. Thay vào đó, Shein muốn giúp  khách hàng của mình dễ dàng tham gia vào thời trang tuần hoàn, kéo dài vòng đời cho các sản phẩm đã qua sử dụng.

Tuy nhiên, lợi ích bền vững thật sự của resale nằm ở khả năng hạn chế sản lượng quần áo được tiêu thụ mới - điều mà Shein không hề nhắc tới.

Lí do của Shein

Trong một khảo sát gần đây được thực hiện với khách hàng Shein, gần một nửa người được hỏi cho biết đã bán những món đồ Shein cũ của họ trên các nền tảng resale; và hơn một nữa trả lời đã từng mua đồ Shein đã qua sử dụng. Như vậy, không có gì lạ khi Shein muốn có được một phần trong miếng bánh resale rất hấp dẫn này. Đó chính là cách để thương hiệu giữ chân người dùng lâu dài hơn.

Việc ra mắt Shein Exchange cũng được cho là một động thái để Shein tới gần hơn với kế hoạch IPO sắp tới.

Các vấn đề thiếu bền vững

Vào cùng ngày Shein Exchange ra mắt, một bộ phim tài liệu với tên gọi “Untold: Inside the Shein Machine” đã được công chiếu trên truyền hình Anh. Bộ phim phơi bày những vấn đề nhức nhối tại các nhà máy sản xuất đối tác của Shein. Ở đó, công nhân phải làm việc tới 18h/ngày; mỗi tháng chỉ có duy nhất 1 ngày nghỉ. Họ được trả công theo sản phẩm với chỉ tiêu tối thiểu 500 sản phẩm/ngày; và được trả 3 xu tương ứng với 1 sản phẩm hoàn thiện. Chưa kể sẽ bị phạt tiền dựa trên số lỗi mắc phải trong ngày. Tên nhà máy trong phim được giấu để bảo vệ danh tính của các công nhân.

Trong 1 năm trở lại đây, Shein đã có nhiều động thái hướng về hoạt động bền vững. Thương hiệu giới thiệu quỹ 50 triệu đô cam kết trong 5 năm dành cho các hoạt động chống biến đổi khí hậu; với 15 triệu đô tài trợ cho tổ chức The OR Foundation vào tháng 6/2022. Bên cạnh đó, Shein cũng công bố báo cáo ESG nhằm minh bạch về chuỗi cung ứng và các khía cạnh khác của kinh doanh. 

Liệu nền tảng resale có phải đáp án?

Các chuyên gia về bền vững cho rằng nền tảng resale là không đủ để khắc phục sản lượng quá lớn mà Shein đã và đang đẩy ra thị trường. Vấn đề nằm ở chỗ, những sản phẩm được sản xuất bởi Shein không đủ chất lượng và đồ bền để có thể phù hợp tuần hoàn lâu dài. Trong khi khả năng tái sử dụng để có thể kéo dài vòng đời lại là cốt lõi trong mô hình tuần hoàn thời trang. Bản thân những sản phẩm đó được tạo ra để nhanh chóng hư hỏng; có như vậy khách hàng mới tiếp tục trở lại để mua tiếp. Vậy thì việc đưa chúng vào chuỗi tuần hoàn resale liệu có phù hợp?

Bên cạnh đó, một nền tảng resale chưa chắc thực sự giải quyết được vấn đề mua sắm quá nhiều. Người tiêu dùng vẫn có thể tiếp tục mua sắm đồ mới, và rồi đẩy nó xuống các nền tảng resale sau một vài lần mặc. Như vậy, đôi khi chính vì có resale làm “sân sau” nên họ càng có động lực để mua sắm nhiều hơn, thường xuyên hơn. 

Tạm kết

Nếu thiếu đi sự cam kết giảm thiểu sản lượng hàng sản xuất, trả công người lao động xứng đáng hơn, sản xuất hàng chất lượng hơn..; Thì việc ra mắt nền tảng resale hay quyên góp tiền cho tổ chức NGO cũng không hề giải quyết được vấn đề thiếu bền vững cốt lõi của Shein.

Thân mến,

>>> Đọc thêm: Vinted: Nền tảng thương mại điện tử C2C cho quần áo đã qua sử dụng

Giới thiệu về Vinted

Vinted là nền tảng thương mại điện từ C2C hoạt động trong mảng thời trang secondhand. Startup được thành lập vào năm 2008 bởi Milda Mitkuté and Justas Janauskas – 2 doanh nhân khởi nghiệp người Lithuanian.

Sau 14 năm vận hành, hiện Vinted có mặt tại 15 thị trường tại Châu Âu và Bắc Mỹ. Vào năm 2021, Vinted được định giá 3.5 tỷ Euro, sau khi kết thúc vòng gọi vốn Series F với 250 triệu euro. Năm 2020, Vinted sáp nhập với United Wardrobe – nền tảng quần áo secondhand tại Hà Lan. Sau thương vụ, Vinted trở thành nền tảng C2C lớn nhất tại Châu Âu với 45 triệu người dùng trên toàn cầu.

>>> Xem thêm: 3 thương hiệu ký gửi thời trang trực tuyến ở Việt Nam

Vinted vận hành như thế nào?

Người dùng có thể mua, bán, trao đổi quần áo, giày dép đã qua sử dụng trên nền tảng. Các danh mục sản phẩm chính gồm có đồ nữ, đồ nam và đồ con nít. Các nhóm hàng bán và mua phổ biến trên Vinted bao gồm:

• Quần jeans, chân váy, váy, sweaters,..

• Giày, dép, boots,..

• Túi xách với đủ loại từ shoulder bags, fanny packs, handbags,...

• Phụ kiện: đồng hồ, mắt kính, thắt lưng, trang sức, mũ nón,..

• Các sản phẩm khác như sách vở, DVD, đồ lưu niệm vintage,...

Người mua và người bán có thể sử dụng nền tảng trên website hoặc bằng cách tải ứng dụng di động. Vinted vận hành theo mô hình thương mại điện tử. Do vậy, nó kết nối người bán và người mua; và đảm nhiệm các quá trình thanh toán, sàng lọc, đôi khi là cả việc giao hàng.

Nếu người dùng tìm thấy sản phẩm yêu thích và sẵn lòng mua; họ chỉ đơn giản là ấn nút và mua ngay sản phẩm đó. Vinted sẽ cung cấp cho người bán nhãn ship tương ứng (shipping label) của đơn hàng. Người bán chỉ cần in ra và dán chúng lên trên kiện đồ tự đóng gói.

Ngoài ra, khi đóng vai trò là nền tảng thương mai trung gian; Vinted sẽ chịu trách nhiệm cho quá trình thanh toán và hoàn tiền. Vinted cũng cần đảm bảo về chất lượng hàng hoá và thời gian giao hàng phù hợp.

>>> Xem thêm:

Vinted tạo ra doanh thu bằng cách nào?

Nói một cách đơn giản, Vinted kiếm tiền bằng cách thu phí từ người mua trên mỗi đơn hàng. Ngoài ra, nền tảng cũng ghi nhận nguồn doanh thu từ quảng cáo trên nền tảng dành cho người bán.

Thu phí trên mỗi giao dịch

Chi phí cố định trên mỗi giao dịch rơi vào khoảng 0.7 euro. Chi phí này để chi trả cho quá trình thanh toán và cung cấp shipping label. Thêm vào đó, một mức phí biến đổi là 5% cũng sẽ được áp dụng. Nghĩa là, nếu bạn mua một cái đàm có giá 100$, bạn phải trả thêm 5$ phụ thêm trong bước thanh toán.

Như vậy, có thể thấy, mô hình doanh thu của Vinted khá khác biệt so với các nền tảng thương mại điện tử khác. Ví dụ như Poshmark - 1 đối thủ cạnh tranh của Vinted - họ thu phí người bán. Còn với Vinted lại áp dụng 2 loại phí lên phía người mua. Ngược lại, về phía người bán, bạn rõ ràng là không mất gì cả. Bạn sẽ nhận đủ số tiền mình muốn bán cho món đồ.

Dòng doanh thu khác

Bên cạnh nguồn thu từ phí giao dịch đánh vào người mua; Vinted cũng có 2 nguồn doanh thu đến từ người bán. Đó là:

• Closet Spotlight (tạm dịch: sản phẩm nổi bật)

• Bumping listed items (tạm dịch: đẩy sản phẩm lên ưu tiên)

Với Closet Spotlight chi phí cho một lần sử dụng là 6.95$. Khi sử dụng gói dịch vụ này, các sản phẩm của người bán sẽ được hiện thị trên newsfeed của người mua phù hợp trong vòng 7 ngày.

Với Items Bump, phí có thể giao động từ 0.5$ tới 5$ tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố. Từ danh mục sản phẩm, giá, số lượng bán, độ độc lạ,...Khi sử dụng gói đẩy sản phẩm, người bán sẽ tăng khả năng hiện diện của chúng tới những người mua tiềm năng hơn.

Tạm kết

Như vậy, dù vận hành theo mô hình thương mại điện tử khá phổ biến; nhưng mô hình doanh thu của Vinted lại tương đối mới lạ. Việc thu tiền từ người mua là một cú hích giúp người bán có thêm động lực để đăng bán trên nền tảng. Tuy nhiên, về phía người mua, yếu tố phí tăng thêm có thể trở thành một rào cản mua hàng.

Với mô hình độc đáo đó, tới tháng 10 năm 2022, theo số liệu từ Crunchbase, Vinted đã gọi vốn thành công hơn 560 triệu đô. Định giá công ty ở mức trên 4.5 tỷ đô - một kỳ lân sáng giá trong mảng thời trang secondhand.

Cùng SAW cập nhật những chuyển động mới mẻ của Vinted trong thời gian tới nhé!
(Tổng hợp từ Productmint, Vinted)

Subscribe now

Những cơ hội bị bỏ lỡ

Hiện nay, phần lớn các thương hiệu thời trang chỉ tập trung vào việc bán các sản phẩm mới. Hay nói cách khác, họ chú tâm để thu giá trị từ lần sử dụng đầu tiên của sản phẩm. Việc đó đã khiến các thương hiệu bỏ lỡ những cơ hội lớn để gia nhập các phân khúc khách hàng mới; cũng như cơ hội để gia tăng thêm trải nghiệm cho khách hàng hiện tại. 

Nguyên nhân của vấn đề này nằm ở đâu? Lí do chính là bởi, đại đa số các công ty thời trang không có đội ngũ công nghệ đủ để xây dựng và tự triển khai hệ thống resale. Việc vận hành resale đòi hỏi hệ thống logistics được quản lý tốt; cũng như thiết kế những trải nghiệm trên website khác hoàn toàn so với web bán hàng truyền thống. Do đó, thị trường resale hiện nay thường vắng bóng sự tham gia của các thương hiệu thời trang. 

Một nền tảng đổi mới

Trove cung cấp một nền tảng SaaS (software as a service) giúp các thương hiệu dễ dàng gia nhập vào thị trường resale. Trước đó, ThredUP - startup tiên phong trong mảng ký gửi thời trang cũng đã dùng thuật ngữ RaaS (resale as a service) để chỉ giải pháp hỗ trợ resale này.

Bằng cách sử dụng nền tảng của Trove, các thương hiệu được tiếp cận với hệ thống công nghệ và logistics phù hợp. Thông qua đó, thương hiệu sẽ xây dựng nên các hoạt động resale hướng tới tập khách hàng mong muốn.

Năm 2017, Yerdle Recommerce (tên gọi lúc đó của Trove) hợp tác với Patagonia và Eileen Fisher; nhằm ra mắt chương trình resale của hai thương hiệu này. 

Theo như công bố của Trove, tới 9.2022, startup này đã hợp tác với hơn 700 thương hiệu thời trang trên toàn thế giới. Trove hiện được định giá 77.5 triệu đô Mỹ sau khi kết thúc vòng gọi vốn series D.

Thân mến,

Theo như tìm hiểu của SAW, Glammie bắt đầu hoạt động ký gửi quần áo secondhand từ năm 2018. Từ khoảng tháng 4.2020, Glammie bắt đầu triển khai hoạt động ký gửi online qua website glammie.vn. Có thể nói, Glammie là một trong những thương hiệu ký gửi quần áo trực tuyến đầu tiên ở Việt Nam.

>>> Đọc thêm:

Glammie có trụ sở ở Hà Nội. Tuy nhiên, hoạt động ký gửi và mua quần áo secondhand với Glammie thì có thể thực hiện trên toàn quốc.

Ký gửi quần áo ở Glammie

Cách thức gửi quần áo ký gửi ở Glammie tương đối đơn giản.

Bước 1: Điền thông tin trực tiếp vào link sau: https://forms.gle/cU9TXKzpJh9XcXhq9

Bước 2: Ghi chú giá bán (đã bao gồm phí ký gửi) từng mặt hàng ra giấy và đặt cùng đồ ký gửi (nếu muốn định giá bán sản phẩm). Nếu bạn để Glammie định giá, vui lòng bỏ qua bước này.

Bước 3: Giao trực tiếp hoặc gửi đồ qua giao hàng đến Glammie. Vui lòng ghi rõ trên kiện đồ : Số điện thoại – Tên người kí gửi (trong trường hợp không có số điện thoại và tên người gửi trên bưu kiện, Glammie sẽ không chịu trách nhiệm nếu hàng bị thất lạc). Glammie sẽ xử lý hàng và gửi xác nhận ký gửi qua email trong vòng 5 ngày làm việc.

Những sản phẩm Glammie nhận ký gửi

Glammie nhận ký gửi thời trang nữ và trẻ em (quần áo, túi xách, giày dép, thắt lưng…). Glammie không nhận ký gửi đồ lót, trang sức và mỹ phẩm.

Phí và thời hạn ký gửi

Mức phí ký gửi ở Glammie dao động từ 25%-30% tuỳ vào thương hiệu cụ thể.

Thời hạn ký gửi là 70 ngày. Quá thời hạn đó nếu bạn không đăng ký nhận lại đồ; thì đồ tồn dư không bán được sẽ thuộc quyền sở hữu của Glammie.

Chi tiết về các chính sách ký gửi ở Glammie bạn có thể đọc thêm TẠI ĐÂY.

Trải nghiệm ký gửi của cá nhân mình

Cá nhân mình đã ký gửi ở Glammie 2 lần. Đánh giá tổng quan thì mình tương đối hài lòng về trải nghiệm mình có ở đây.

Mình chia sẻ nhanh một số lưu ý cũng như kinh nghiệm mình rút ra:

• Phí gửi kiện đồ là mình tự trả cho bên vận chuyển. Mình ở SG và gửi ra HN phí ship khá là mắc.

• Sau khi nhận được kiện đồ, Glammie sẽ gửi email xác nhận và định giá sản phẩm. Bảng giá sẽ ghi chi tiết giá bán bao nhiêu, giá thực nhận bao nhiêu sau khi sale 10%, 20%,.. Cụ thể các bạn xem trong hình đính kèm bên dưới

• Vào khoảng ngày 13-15 tháng sau đó, Glammie sẽ gửi báo cáo bán hàng qua email

• Sau đó thì tiền bán đồ sẽ được tự động chuyển vào tài khoản ngân hàng mà mình đăng ký với Glammie

• Sau 70 ngày, sẽ có email thông báo hết thời hạn ký gửi. Mình có thể lựa chọn nhận lại đồ về hoặc để Glammie xử lý giúp.

Tạm kết

Trên đây là chia sẻ của SAW về trải nghiệm ký gửi tại thương hiệu thanh lý ký gửi Glammie. Hy vọng bạn sẽ sớm thử nghiệm và có những trải nghiệm chất lượng với việc ký gửi quần áo cũ nhé. Có gì hay cứ chia sẻ cho SAW biết nha!

Subscribe now

Vinted là nền tảng thương mại điện từ C2C hoạt động trong mảng thời trang secondhand. Vinted được thành lập vào năm 2008 bởi Milda Mitkuté and Justas Janauskas - 2 doanh nhân khởi nghiệp người Lithuanian.

Ý tưởng này xuất phát từ chính câu chuyện thanh lý quần áo của Milda khi chuyển nhà. Để xử lý nhu cầu đó, họ đã tạo ra một trang website để bán và trao đổi những món quần áo cũ nhằm “giảm tải” cho tủ đồ. Ngoài dự đoán của 2 người sáng lập, Vinted đã được đón nhận nồng nhiệt trên nhiều thị trường.

Sau 14 năm vận hành, hiện Vinted có mặt tại 15 thị trường tại Châu Âu và Bắc Mỹ. Vào năm 2021, Vinted được định giá 3.5 tỷ Euro, sau khi kết thúc vòng gọi vốn Series F với 250 triệu euro. Năm 2020, Vinted sáp nhập với United Wardrobe - nền tảng quần áo secondhand tại Hà Lan. Sau thương vụ, Vinted trở thành nền tảng C2C lớn nhất tại Châu Âu với 45 triệu người dùng trên toàn cầu.

Tại sao Vinted là một ví dụ tốt về thời trang tuần hoàn?

Bằng việc đơn giản hoá quá trình mua sắm quần áo secondhand giữa các cá nhân (C2C), Vinted đã thu hút được lượng lớn người dùng và khuyến khích việc mua-bán đồ đã qua sử dụng. Việc này giúp gia tăng số lượng người dùng trên mỗi sản phẩm - thoả mãn 1 trong 3 giá trị cốt lõi mà các mô hình kinh doanh thời trang tuần hoàn hướng tới.

>>> Xem thêm: Thời trang tuần hoàn: 4 mô hình kinh doanh đáng chú ý

Các nhóm đồ được bán và trao đổi trên Vinted cũng vô cùng đa dạng. Trải dài từ đồ vintage, tới các sản phẩm hot trend, từ thời trang đường phố đến thời trang xa xỉ. Thậm chí, người dùng cũng có thể dễ dàng mua các món đồ dành cho con nít, hoặc đồ nội thất trong gia đình. Sự đa dạng này giúp thu hút và giữ chân người dùng lâu dài với Vinted, đồng thời thúc đẩy họ bán lại và chia sẻ các món đồ không dùng tới trong nhà. Hoạt động tuần hoàn này giúp kéo dài đáng kể vòng đời của sản phẩm, giảm thiểu rác thải ra môi trường.

Những giá trị nào Vinted tạo ra cho người dùng?

Thứ nhất, Vinted tạo ra một hệ sinh thái nơi mà người dùng được khuyến khích để kiếm ra tiền từ chính những món đồ họ dự định vứt bỏ. Việc tạo ra một hành vi mới này giúp tăng khả năng sử dụng và bảo quản quần áo có ý thức hơn của người dùng. Vì nếu họ nghĩ rằng họ sẽ bán lại món đồ này sau một thời gian sử dụng; họ sẽ có động lực để giữ gìn nó tốt hơn.

Thứ hai, người dùng có thể dễ dàng mua sắm quần áo với mức giá rất hợp túi tiền. Ở đây, người dùng vừa được trải nghiệm cảm giác mới mẻ khi mặc đồ mới (một cách tương đối); vừa bớt cảm giác tội lỗi khi mua sắm thêm các món đồ thời trang.

Thứ ba, Vinted tích cực xây dựng cộng đồng mua sắm uy tín, tin cậy. Người dùng được khuyến khích tương tác với các thành viên khác. Hoặc họ được mời tham gia vào cộng đồng người dùng Vinted, thông qua diễn đàn (forum) và tin nhắn trực tiếp.

Tạm kết

Vinted đã và đang tạo ra các giá trị xã hội và môi trường một cách tích cực. Theo đánh giá từ quỹ Ellen MacArthur Foundation, tác động lớn nhất mà Vinted tạo ra nằm ở việc cải thiện những chỉ số đo lường môi trường. Thông qua vận hành mô hình, Vinted đã kéo dài vòng đời sản phẩm thêm 9 tháng. Đồng thời, giảm thiểu lượng carbon, nước và chất thải từ 20-30%; giảm lượng tiêu thụ tài nguyên 20% khi so sánh với mô hình bán lẻ sản phẩm thời trang mới.

Với sứ mệnh là “Đưa thời trang secondhand trở thành lựa chọn ưu tiên trên toàn thế giới”, Vinted đã và đang không ngừng tiến bước trong lĩnh vực đầy hứa hẹn lẫn thách thức này. Cùng SAW tìm hiểu chi tiết hơn về Vinted và mô hình doanh thu trong các bài viết sau nhé.

Điểm chung của 3 nền tảng này là đều được sáng lập và vận hành bởi các startup Việt.

1. SSSmarket

Theo phần giới thiệu trên website

https://www.sssmarket.vn/

SSSmarket là “ứng dụng điện thoại di động dựa trên nền tảng chia sẻ thời trang và cộng đồng”. Hiểu một cách đơn giản, thông qua ứng dụng SSSmarket, chúng mình có thể mua & bán quần áo giữa các cá nhân. Đồng thời, trở thành một phần của cộng đồng thời trang bền vững mà SSSmarket mong muốn xây dựng.

Bạn có thể tải ứng dụng tại App store hoặc CH Play. Theo như cảm nhận của cá nhân mình, giao diện và trải nghiệm trên ứng dụng SSSmarket là sự kết hợp của Tiktok và Shopee. Việc lướt xem đồ và mua hàng khá tiện lợi. Thao tác tạo shop (trang của người bán) và đăng bán đồ tương đối đơn giản, dễ hiểu. Mình nghĩ sẽ không làm khó được chị em đâu; đặc biệt là các bạn gen Z - vốn là đối tượng người dùng mục tiêu chính của SSSmarket.

Hiện tại chi phí bán đồ trên SSSmarket là 9%. Nghĩa là khi bán thành công 1 em đầm 100 ngàn, bạn sẽ nhận về 91 ngàn; 9 ngàn trả cho SSSmarket. Nền tảng này cũng thực hiện mô hình subcription cho các shop. Khi đó các shop trả 1 chi phí cố định hàng tháng, và không cần chia hoa hồng dựa trên doanh thu nữa.

Chi tiết về trải nghiệm mua và bán trên SSSmarket mình sẽ chia sẻ trong 1 bài viết khác.

Mức điểm mình recommend các bạn nên trải nghiệm là: 6/10

2. Dori Dori

Dori Dori là một ứng dụng dạng mini app có trên ứng dụng Tiki. Nghĩa là bạn sẽ không tìm thấy Dori trên App store hay CH play; mà chỉ có thể dùng thông qua app Tiki.

Nền tảng này không chỉ giới hạn trong thanh lý quần áo, mà ti tỉ thứ khác trên đời. Từ sách vở, đồ điện tử, tới mỹ phẩm, cây xanh,.. Với mình Dori Dori giống như một chợ đồ si online bán đủ thứ.

Theo thông tin trên https://doridori.tiki.vn/ trong năm 2022, người bán sẽ không mất phí khi bán đồ trên Dori Dori. Nghĩa là nếu tụi mình bán 1 em áo 50k thì nhận về sẽ tròn 50k. Cũng là một điểm khá hấp dẫn hen.

Mức điểm mình recommend các bạn nên trải nghiệm là: 7/10

3. Piktina

Piktina là nền tảng xuất hiện muộn hơn so với 2 nền tảng kể trên. Ứng dụng di động của Piktina cũng mới ra mắt khoảng vài tháng gần đây. Tuy sinh sau đẻ muộn, nhưng dường như tốc độ phát triển của Piktina thì rất đáng gờm. Gần đây nhất, nền tảng này có hợp tác với Comfort và Baemin trong các chiến dịch thay đổi nhận thức về quần áo secondhand.

Phí bán hàng hiện nay trên nền tảng là 20% giá bán. Ví dụ bạn muốn pass 1 em đầm giá 100k, Piktina sẽ lấy phí 20k, bạn nhận về 80k. Còn với người mua, mức giá cần trả là 100k + 8%VAT = 108k. 108k cũng chính là mức giá hiển thị của sản phẩm.

Ý kiến cá nhân mình, mình khá thích trải nghiệm mua và bán trên Piktina. Đơn giản, dễ dàng và còn mang tới cho mình cảm giác “fashion” đặc trưng.

Mức điểm mình recommend các bạn nên trải nghiệm là: 8/10

Tạm kết

Bạn muốn SAW chia sẻ chi tiết về nền tảng nào thì đừng ngại comment cho SAW biết nhé. Thị trường recommerce cho mảng thời trang secondhand ở Việt Nam càng lúc càng nhộn nhịp. Hãy cùng SAW là một thành phần tích cực trong chuyển động đầy thú vị này nhé!

Trong bài viết này, cùng SAW tìm hiểu về 3 thương hiệu ký gửi thời trang trực tuyến ở Việt Nam. Để từ đó, chúng mình có thể có nhiều lựa chọn để đem quần áo đi ký gửi hơn, bên cạnh các cửa hàng ký gửi truyền thống.

Thế nào là ký gửi thời trang?

Thực tế hiện nay phần lớn chúng ta đều sở hữu lượng quần áo nhiều hơn so với nhu cầu. Điều này tạo ra tiềm năng phát triển không nhỏ cho các hoạt động kinh doanh đồ ký gửi.

Một cách cơ bản, ký gửi thời trang là việc bạn đem tới các cửa hàng ký gửi các món đồ không còn nhu cầu sử dụng nữa. Chủng loại đồ gồm: quần áo, giày dép, túi xách, nón, thắt lưng,.. Khi đó, shop ký gửi đóng vai trò là bên trung gian điều phối những món đồ ký gửi từ người bán (là bạn), bán lại chúng với mức giá phù hợp cho những người mua khác có nhu cầu. Có thể coi “cũ người mới ta” là phương châm cốt lõi của hoạt động ký gửi.

Ký gửi thời trang: truyền thống & trực tuyến

So với mô hình ký gửi thời trang truyền thống, điểm khác biệt quan trọng nhất của mô hình trực tuyến là toàn bộ hoạt động ký gửi diễn ra trên môi trường online.

Hình thức ký gửi thời trang truyền thống

Với hình thức truyền thống, người ký gửi phải trực tiếp mang đồ tới các cửa hàng. Bước tiếp theo, nhân viên sẽ trực tiếp thẩm định đồ, định giá cùng người bán. Các món đồ không nhận sẽ hoàn trả lại. Các món đủ điều kiện nhận sẽ được xử lý để bán tại cửa hàng. Người ký gửi sẽ nhận lại 1 thẻ hẹn ngày thanh toán tiền bán.Tới đúng lịch hẹn, người ký gửi đến lấy tiền bán đồ, và nhận lại đồ không bán được (nếu có).

>>> Xem thêm: Review cửa hàng ký gửi quần áo LABB Q3

Hình thức ký gửi thời trang trực tuyến

Khi có nhu cầu ký gửi đồ, bạn chỉ cần lên website điền form ký gửi. Sau đó chủ động gửi kiện đồ của mình tới địa chỉ của bên ký gửi. Các bước tiếp theo như: định giá, thống kê hàng nhận được - hàng không nhận được, báo cáo tiền bán hàng tháng,.. đều được thực hiện bởi bên ký gửi. Hình thức liên lạc giữa người bán và shop chủ yếu thông qua email, tin nhắn,.. chứ không yêu cầu bất kỳ hình thức di chuyển hay gặp mặt trực tiếp nào.

Có thể nói, ThredUP chính là thương hiệu tiên phong khởi xướng và truyền cảm hứng cho mô hình ký gửi trực tuyến này phát triển trên toàn thế giới. Tìm hiểu thêm về ThredUP qua các bài viết khác của SAW nhé.

3 thương hiệu ký gửi thời trang trực tuyến

Glammie.vn

Theo như chia sẻ của đội ngũ Glammie trên website, Glammie là cửa hàng thời trang kí gửi online đầu tiên tại Việt Nam. Website www.glammie.vn ra đời với muốn mang xu hướng “thời trang XANH” đến với người tiêu dùng Việt Nam và hơn hết góp phần nhỏ bé vào giảm tác hại to lớn của ngành công nghiệp thời trang lên môi trường.

Hiện tại Glammie nhận ký gửi đồ nữ và đồ trẻ em. Đồ nữ với categrory tương đối đa dạng từ váy, áo tới đồ thể thao, giày dép, túi xách,.. Mức giá trung bình từ 110 ngàn - 220 ngàn. Đồ trẻ em có nhóm đồ sơ sinh, đồ bé nam và bé nữ. Với mức giá dao động 70 ngàn - 150 ngàn cho 1 món/ 1 set đồ bộ.

Hiện tại, một điểm cộng lớn của Glammie là chính sách tới tận nhà người bán để nhận đồ ký gửi. Chương trình áp dụng trong nội thành Hà Nội. Chi tiết bạn có thể coi trên website của Glammie nhé.

Inhere.vn

Theo như ghi nhận của SAW, Inhere là thương hiệu tương đối mới, chính thức hoạt động từ nửa đầu năm 2021 tới nay. Về đối tượng khách hàng và đặc trưng đồ khá tương đồng với Glammie. Điểm nổi bật trong dịch vụ ký gửi của Inhere đó là cho phép lưu trữ đồ vô thời hạn; thay vì 60-90 ngày như thường thấy của các thương hiệu khác. Chi tiết bạn có thể tham khảo tại ĐÂY.

Một điểm chung nữa của Glammie và Inhere là đều có trụ sở và kho ở Hà Nội. Khi cân nhắc tới phí ship để gửi đồ, thì các bạn ở khu vực miền Nam sẽ hơi bất tiện hơn một chút.

Không sao đâu, tiếp theo SAW sẽ giới thiệu một thương hiệu hoạt động tại TP.HCM cho bạn đây.

REshare.vn

Hơi khác biệt với Glammie và Inhere, mô hình hoạt động của REshare nghiêng nhiều về hoạt động cho tặng, tuần hoàn với “Tủ quần áo 0 đồng”. Hiện REshare cũng đang thử nghiệm mô hình ký gửi quần áo, nhưng chưa chính thức triển khai rộng rãi.

Để hiểu hơn về mô hình của REshare, bạn có thể đọc thêm các bài viết của SAW về Thrift shop nhé:

Hoạt động đáng chú ý của REshare sau gần 1 năm hoạt động đó là vận hành và tuần hoàn “Tủ quần áo 0 đồng”. Nếu bạn có quần áo không còn nhu cầu mặc, bạn gửi đến REshare, sau đó những món đồ đó sẽ được bán với mức giá rất phải chăng: từ 0 đồng tới dưới 50 ngàn. Điều này đã và đang tạo nhiều giá trị cho người tiêu dùng, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp, các nhóm yếu thế trong xã hội.

Tạm kết

Thông qua bài viết, SAW hy vọng có thể đem tới cho các bạn một số thông tin hữu ích trong việc ký gửi quần áo. Ở các bài viết sau, SAW sẽ tiếp tục chia sẻ các review chi tiết về hoạt động ký gửi cũng như mua hàng tại các thương hiệu nói trên.

Cùng chờ đón SAW nhé!

Cám ơn bạn đã quan tâm và là một phần trong chuyển động của thời trang bền vững 💚

Subscribe now

Thrift store

Thrift store, hay tạm gọi là Cửa hàng đồ thanh lý, cơ bản là bán hàng dựa trên đồ quyên góp (donation). Chúng thường được vận hành bởi các quỹ từ thiện hoặc tổ chức phi lợi nhuận.

Những món đồ thrift store nhận thường rất đa dạng, trải dài từ quần áo, đồ nội thất, trang trí nhà cửa, đồ bếp, sách, đồ điện tử, đồ chơi,... Các cửa hàng này không kén chọn đồ. Họ đa phần chấp nhận mọi món đồ còn giá trị sử dụng mà người quyên tặng đem tới.

Các sản phẩm được bán ở thrift store có giá rất rẻ khi so sánh với một sản phẩm mới. Thrift store ưu tiên tốc độ tuần hoàn của sản phẩm cũng như tối thiểu hàng tồn kho. Do vậy, mức giá của đồ bán thường rất phải chăng. Mục đích để bất cứ ai có nhu cầu cũng có thể mua được, kể cả người thu nhập thấp hay vô gia cư. Có thể nói, đó chính là một trong số giá trị xã hội mà thrift store hướng tới đem lại.

Ở Mỹ, công ty Goodwill Industries hiện được xem là đang vận hành nhiều cửa hàng thrift store nhất. (số lượng lên tới hàng trăm cửa hàng khắp đất nước)

Consignment store / cửa hàng ký gửi

Consignment store, hay thường gọi là cửa hàng ký gửi, là mô hình hoạt động có yếu tố kinh doanh thông thường. Ở đây SAW giới hạn phạm vi xét tới trong lĩnh vực ký gửi thời trang. Các cửa hàng ký gửi thường chọn lọc đồ rất kỹ và đặt ra các tiêu chuẩn đầu vào tuy theo gu đồ của cửa hàng đó.

Ví dụ, một cửa hàng ký gửi thời trang cao cấp sẽ nhận những món đồ của các thương hiệu đắt đỏ, xa xỉ. Một cửa hàng tập trung bán đồ công sở cho đối tượng khách hàng 30-40 tuổi, sẽ đặt ra các tiêu chí để chọn lọc đồ đáp ứng yêu cầu đó. Với những món đồ không đạt tiêu chí, họ đơn giản là từ chối người ký gửi. Với các món nhận vào được, họ giữ lại bán và nhận phần trăm hoa hồng trên giá bán. Một số ít thương hiệu có chính sách trả tiền trước cho người ký gửi. Còn lại, đa phần số tiền sẽ được tất toán và hoàn trả lại cho người gửi sau khi hàng đã bán; và đã trừ đi phí hoa hồng của cửa hàng ký gửi.

So sánh giữa hai mô hình

Giống nhau

• Thrift store hay consignment store đều hoạt động chung trong mảng secondhand, hay resale.

• Chúng đều hướng tới đem lại các giá trị tích cực cho người tiêu dùng (giảm chi phí,..) và môi trường (hạn chế tiêu dùng và sản xuất đồ mới, không vứt bỏ đồ dư ra môi trường,..)

Khác nhau

• Thrift store là mô hình đề cao tính xã hội, thường hoạt động phi lợi nhuận. Consignment store là một hình thức hoạt động kinh doanh, có xét tới lợi nhuận

• Về trải nghiệm mua hàng, khi đi mua sắm ở thrift store, bạn sẽ có được nhiều bất ngờ hơn. Bạn sẽ rất khó để biết bạn sẽ tìm được món gì hay ho, cho tới khi nhìn thấy món đồ ấy. Thử hình dung mà xem, từ quần áo tới đồ nội thất, sách, đĩa CD,..tất cả đều có thể tìm thấy ở thrift store. Và với mức giá vô cùng hời.

• Còn với consignment store, yếu tố bất ngờ vẫn sẽ có, nhưng không nhiều. Bởi thường mỗi thương hiệu hoặc cửa hàng sẽ có những đặc trưng về phong cách, và kiểu đồ riêng. Chưa kể, cửa hàng ký gửi chủ yếu tập trung vào mặt hàng thời trang, túi xách, giày dép, đồng hồ,.. ; chủng loại ít đa dạng hơn so với thrift store, và giá đa phần cũng nhỉnh hơn.

Kết

Qua bài viết này, bạn đã rõ hơn về hai khái niệm thrift store và consignment store rồi chứ? Có câu hỏi hay thắc mắc gì đừng ngần ngại comment cho SAW biết nhé.

Subscribe now

Hẳn các bạn cũng đã đôi lần đọc trên báo chí hoặc nghe ai đó nhắc tới cụm từ “greenwashing" với một sắc thái không mấy sự tích cực. Đó là gì, ảnh hưởng tới việc tiêu dùng của chúng ta ra sao, và cụ thể hơn, biểu hiện và tác động của hoạt động này trong ngành thời trang như thế nào. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu và làm rõ trong các nội dung sau đây.

Greenwashing là gì?

Theo trang từ điển khái niệm Investopedia, greenwashing (tạm dịch sang Tiếng Việt là tẩy xanh) là một quá trình truyền tải những ấn tượng sai lệch, hoặc cung cấp thông tin gây nhầm lẫn về việc sản phẩm nào đó có tính thân thiện, bền vững với môi trường hơn thực tế.

Ví dụ, một công ty được cho là có hành vi greenwashing có xu hướng đưa ra thông cáo rằng sản phẩm của họ được làm từ các vật liệu tái chế hoặc tiết kiệm năng lượng. Thực tế là có thể một phần nào đó hoạt động sản xuất kinh doanh của họ có xuất hiện những yếu tố như đã đề cập, nhưng không toàn bộ và thiếu sự triệt để. Việc nói chung chung và không đưa ra các con số dẫn chứng chi tiết khiến cho những thông báo của họ mang tính trình diễn, mục đích để thu hút sự chú ý của người tiêu dùng có quan tâm tới các vấn đề môi trường, tiêu dùng bền vững.

Thuật ngữ Greenwashing xuất hiện lần đầu vào những năm 1960, khởi phát từ ngành du lịch nghỉ dưỡng. Câu chuyện kinh điển khi đó diễn ra như sau: Các khách sạn đặt thông báo trong phòng nghỉ của khách với nội dung: Đề nghị các vị khách tái sử dụng lại những chiếc khăn tắm của họ. Tất nhiên, thông điệp từ phía khách sạn đưa ra là đề cao việc bảo vệ môi trường, giảm lượng nước và các chất thải vi sinh ra sông hồ,.. Nhưng thực chất có phải như vậy? Trong trường hợp này, khách sạn vừa được giảm bớt chi phí giặt sấy vốn đã được tính trong giá phòng, vừa xây dựng được hình ảnh là một khách sạn cấp tiến, quan tâm tới những vấn đề sống còn của nhân loại. Quả là một mũi tên trúng nhiều đích.

Greenwashing trong ngành thời trang

Những năm gần đây, khi xu hướng thời trang bền vững trở nên phổ biến hơn, chúng ta được nghe truyền thông nhắc nhiều lần tới những “thương hiệu bền vững”, “thương hiệu xanh", “các sản phẩm làm từ nguyên liệu tái chế", “zero waste",... Dường như ngày càng nhiều các thương hiệu thời trang lựa chọn “bền vững" là mục tiêu hàng đầu và quan trọng trong tầm nhìn, sứ mệnh của họ. Khi đối diện với một bức tranh (có vẻ như) tươi sáng ấy, suy nghĩ này sẽ rất dễ hiện lên trong đầu chúng ta: “ Ồ, xem kìa, ngành công nghiệp thời trang có vẻ đang dần trở nên bền vững và bớt độc hại hơn". Tuy nhiên, trong khi một số chiến dịch thì đúng là tạo ra những tác động tích cực, một thực tế chúng ta cần thừa nhận là đó chỉ là những câu chuyện truyền thông - đó là greenwashing.

Trong báo cáo công bố vào tháng 7/2021, tổ chức Changing Market Foundation đã chỉ ra rằng, 59% trong tổng số các chiến dịch xanh của các thương hiệu thời trang tại UK và khu vực châu Âu là greenwashing. Và con số đó dường như phản ánh tương đối sát sao con số chung của thị trường thời gian toàn cầu.

Cách nhận biết greenwashing

Trước thực tế đó, có những cách nào để người tiêu dùng tự nhận diện ra các thương hiệu không thực sự bền vững như những gì họ nói với chúng ta?

Trang Good On You đã chỉ ra 6 biểu hiện đặc trưng của hoạt động greenwashing trong ngành thời trang. Một thương hiệu có 1 hoặc nhiều hơn những biểu hiện thì có thể được coi là khả năng cao những điều họ trình diễn là greenwashing. 6 đặc trưng đó là:

• Hoạt động hướng tới giảm thiểu lượng khí CO2 tại văn phòng làm việc, trụ sở công ty. Đó là một cách gây chú ý đầy khôn ngoan. Nhưng câu hỏi đặt ra là vậy thì lượng khí CO2 cho toàn bộ chuỗi cung ứng thì sao? Văn phòng làm việc chỉ là một thành tố không đáng kể trong toàn bộ câu chuyện

• Bao bì thân thiện với môi trường, và gần như không có gì khác. Việc sử dụng bao bì tái chế, tái tạo,.. là một hướng đi tốt trong việc hướng thương hiệu tới hoạt động sản xuất bền vững hơn. Tuy nhiên, chỉ mình điều đó thì chưa đủ- không hề đủ, đặc biệt là khi mô hình kinh doanh và quy trình hoạt động, sản xuất của công ty đó chẳng có gì đổi khác

• Sử dụng năng lượng hiệu quả.

• Đưa ra các thông cáo và mục tiêu thiếu cụ thể. Thương hiệu đưa ra các cam kết, mục tiêu đầy hứa hẹn, nhưng không thực sự theo đuổi một quá trình hiện thực nghiêm túc hướng tới mục tiêu đó. Trong báo cáo 2021 của Good On You, 69% các thương hiệu thời trang lớn có đưa ra các mục tiêu giảm thiểu khí thải hiệu ứng nhà kính (greenhouse gas emission), nhưng không đề cập tới tiến độ thực hiện việc đó hiện như thế nào.

• Chi trả theo mức lương tối thiểu (minimum wage). Con số mức lương tối thiểu thực sự không nói nên điều gì đáng kể. Cái người lao động thực sự cần là mức lương đáp ứng được mức sống (living wage, hay fair wages).

• Các Bộ sưu tập hoặc dòng sản phẩm bền vững. Đây là hoạt động thường thấy của các thương hiệu thời trang lớn. Bằng việc ra mắt các BST hay các dòng (line) sản phẩm mới có xuất hiện yếu tố bền vững, họ thuyết phục người tiêu dùng rằng họ đang ngày càng trở nên bền vững hơn. Có đúng là như vậy?

Tạm kết

Trên đây SAW đã cùng các bạn hiểu thêm về khái niệm cũng như các cách nhận biết một thương hiệu liệu có yếu tố greenwashing hay không. Tiếp tục tìm hiểu về các câu chuyện thực tế của thương hiệu có xuất hiện greenwashing trong bài tiếp theo.

Subscribe now

Những năm gần đây, các nghiên cứu đã định lượng được chính xác mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Ngành công nghiệp thời trang trang chiếm tới hơn 8% lượng ô nhiễm khí hậu toàn cầu - nhiều hơn khí thải từ tất cả các chuyến bay và chuyến tàu trong 1 năm cộng lại - và tiêu thụ hết 104 triệu tấn tài nguyên không thể tái tạo mỗi năm. Trong khoảng từ năm 2000 tới năm 2015, sản lượng sản xuất trong ngành thời trang đã tăng lên gấp đôi, từ 50 tỷ lên con số 100 tỷ mỗi năm. Trong khi dân số thế giới là hơn 7 tỷ người. Chu trình thải bỏ quần áo của chúng ta nhanh tới mức có hàng ngàn sản phẩm quần áo, thời trang bị chôn lấp tại bãi rác hoặc bị thiêu đốt mỗi giây.

Người tiêu dùng đang ngày càng ý thức hơn về vấn đề ô nhiễm gây ra bởi ngành công nghiệp thời trang. Một phần không nhỏ sự thay đổi này tới từ các kênh truyền thông, báo chí, các cuốn sách đào sâu về chủ đề này như Fashionopolis hay The Conscious Closet, cũng như từ phía các thương hiệu thời trang tiên phong như Patagonia và Everlane đã tạo ra những đột phá trong chuỗi cung ứng và cách làm marketing của họ. Một nghiên cứu từ tổ chức phi lợi nhuận về phát triển bền vững Global Fashion Agenda thực hiện năm 2019 đã chỉ ra rằng, 75% người tiêu dùng coi vấn đề bền vững trong thời trang là rất và cực kỳ quan trọng. Phần lớn người tiêu dùng cảm thấy không hài lòng với thực trạng báo động hiện tại và muốn cùng chung tay làm gì đó thúc đẩy một tương lai bền vững hơn.

Tuy nhiên, cũng cần hiểu rằng, thời trang là ngành công nghiệp trị giá 2.5 ngàn tỷ đô, với tập khách hàng xuất hiện ở mọi nơi trên Trái Đất. Sự trải rộng và khó kiểm soát của ngành này còn tới từ chuỗi cung ứng khổng lồ, trải dài từ quá trình sản xuất nguyên phụ liệu thô cho tới các nhà máy gia công nơi hoàn thiện sản phẩm, đến các nhà kho lưu trữ và sau đó là phân phối tới các cửa hàng bán lẻ.

Câu hỏi lớn ở thời điểm này là: Liệu rằng chúng ra có thể tạo nên những thay đổi lớn, mang tính hệ thống hướng tới sự bền vững cho ngành công nghiệp khổng lồ này? Dưới đây là 4 điểm sáng cho thấy sự lạc quan là hoàn toàn có cơ sở.

1. Sự thay đổi toàn diện sẽ thúc đẩy kinh doanh

Những năm gần đây, một số các thương hiệu thời trang thân thiện với môi trường đã thử nhiều cách để giảm thiểu tác hại xấu lên hành tinh. Everlane, một ví dụ tiêu biểu, đã tiên phong trong việc cam kết thay thế sợi nhựa trong vải nhân tạo thành sợi nhựa tái chế. Kế đến là Paravel và Reformation cũng đã tham gia cam kết này. Gucci đã áp dụng việc đo lường, sau đó là cắt giảm lượng khí thải carbon trong chuỗi cung ứng của họ, từ khâu sản xuất nguyên phụ liệu thô cho tới quá trình phân phối thành phẩm. CEO của thương hiệu này, Marco Bizzari, cũng đã lên tiếng kêu gọi các nhà lãnh đạo khác cùng thực hiện hành động. Các thương hiệu như Christy Dawn hay Dorsu thì sử dụng vải tồn kho không còn được sử dụng bởi các thương hiệu khác, nhằm tránh lãng phí và giảm gánh nặng lên môi trường.

Những động thái trên đều rất đáng được khen ngợi và nhân rộng. Việc thực hiện những hành động tích cực hướng tới phát triển bền vững vừa giúp củng cố hình ảnh thương hiệu, vừa giúp tối ưu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Trong thời gian tới đây, chúng ta sẽ còn nhìn thấy nhiều chương trình sáng tạo và hiệu quả hơn nữa tới từ các thương hiệu trên toàn thế giới, đối với tất cả các khâu của quá trình sản xuất và phân phối sản phẩm.

2.Các thương hiệu chia sẻ các giải pháp hiệu quả

Chuỗi cung ứng trong ngành thời trang cực kỳ phức tạp, đặc biệt là ở các tập đoàn lớn như H&M hay Zara, do vậy sự thay đổi và cải tiến không thế tiến hành trong một đêm. Để có thể tạo ra sự chuyển biến trong cả ngành, các thương hiệu thời trang cần phải chia sẻ cùng nhau các giải pháp hiệu quả.

Và thật may mắn khi điều ấy đã và đang diễn ra. Tiêu biểu là thương hiệu giày Allbirds, đã chuyển đổi từ đế giày làm từ dầu sang đế làm hoàn toàn từ bã mía, và họ đã công khai công thức sản xuất cho các thương hiệu giày khác. Gucci cũng đã chia sẻ cách làm của họ trong việc giảm thiểu tối đa lượng khí thải carbon ra môi trường. Tất cả những hành động này đã giúp đỡ một cách rất tích cực trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững hơn trong ngành công nghiệp thời trang.

3. Người tiêu dùng sẽ cùng tạo ra thay đổi

Song hành với việc giảm thiểu lượng quần áo được sản xuất và tiến hành sản xuất có ý thức hơn từ các thương hiệu; thì việc người tiêu dùng chủ động lựa chọn xu hướng tiêu dùng bền vững hơn cũng đặc biệt quan trọng. Thay vì chạy theo xu hướng với những thương hiệu thời trang nhanh, người tiêu nên mua ít hơn, và đầu tư cho các sản phẩm chất lượng tốt, mặc được lâu dài.

Một nghiên cứu năm 2019 của ThredUp đã cho thấy số lượng quần áo trung bình của một phụ nữ Mỹ đã giảm dần trong vòng 3 năm qua, từ 164 món vào năm 2017 xuống còn 136 món vào năm 2019.

4. Công nghệ sẽ giúp các nhà máy hoạt động hiệu quả hơn

Có một thực tế là, một lượng không nhỏ quần áo được sản xuất ra hằng năm không hề được sử dụng bởi người tiêu dùng. Các thương hiệu thời trang thường thiết kế và sản xuất quần áo nhiều tháng trước khi bày bán, dẫn tới có nhiều thiết kế có thể không dự đoán đúng thị hiếu của thị trường. Kết quả là rất nhiều món đồ thời trang không thể bán được hoặc bán với giá rất rẻ. Các thương hiệu đôi khi cũng sản xuất dư thừa quá nhiều vải và không dùng hết chúng, hoặc họ sản xuất quần áo với những cách chưa hiệu quả khiến cho lượng vải vụn thừa rất nhiều.

Cụ thể, việc phân tích dữ liệu có thể giúp các doanh nghiệp kiểm soát hiệu quả định mức sản xuất, giảm lượng vải thừa trong quá trình sản xuất. Điện toán đám mây giúp việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa bộ phận thiết kế, kế hoạch và nhà máy sản xuất trở nên vô cùng dễ dàng. Do vậy việc nắm bắt thị hiếu người dùng và sản xuất quần áo đúng với nhu cầu cũng phát huy tối đa tác dụng. “Thách thức hiện tại là làm sao để áp dụng những tiến bộ công nghệ này vào quá trình sản xuất quần áo nhằm hiệu quả và bền vững hơn”- chia sẻ từ Frederic Gaillard, phó chủ tịch tại Lectra, một doanh nghiệp Pháp tạo ra các máy cắt vải ưu việt hơn.

Một số thương hiệu đủ lớn để yêu cầu những thay đổi tại nhà máy họ hợp tác. Tuy nhiên một số thương hiệu khác có quy mô quá nhỏ để có thể tạo ra ảnh hưởng. Dẫu vậy, Gaillard tin rằng công nghệ có thể tạo ra sự thay đổi đáng kể trong ngành công nghiệp thời trang. Việc giảm thiểu lãng phí không chỉ tốt cho môi trường, mà nó còn giúp tiết kiệm chi phí- tối ưu lợi nhuận cho thương hiệu thời trang và nhà máy sản xuất. Và một khi nhà máy thay đổi cách nghĩ và cách sản xuất, thì lợi ích sẽ được tạo ra trực tiếp cho thương hiệu đang hợp tác gia công với họ.

Hiện nay thời trang bền vững đang là chủ đề được tranh luận rộng rãi trên các phương tiện truyền thông và trong các hội thảo về môi trường-thời trang trên toàn thế giới. Ngày càng có nhiều công ty thời trang thay đổi mô hình kinh doanh và tìm cách cải thiện chuỗi cung ứng hiện có của họ để giảm thiểu các tác động tiêu cực lên môi trường, cải thiện các điều kiện lao động trong nhà máy,... Chúng ta cũng có thể nhìn thấy sự gia tăng trong nhận thức của bộ phận không nhỏ người tiêu dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ, đối với chủ đề này.

Trong quá trình nghiên cứu về thời trang bền vững, các nhà nghiên cứu đã sớm nhận ra có rất nhiều loại hình, thành tố chính cấu thành nên thời trang bền vững. Một số chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sản xuất quần áo với những cam kết thân thiện hơn với môi trường; trong khi đó, nhiều người khác chú trọng tới hoạt động tái sử dụng quần áo cũ thông qua các mô hình trao đổi, cho thuê hay mượn quần áo thay vì sản xuất thêm một lượng hàng hóa mới.

Tất cả những hướng đi trên đều là những chuyển động quan trọng hình thành nên ngành công nghiệp thời trang bền vững hơn, khi mà nó khuyến khích sự thân thiện hơn, toàn diện hơn và có ý thức hơn đối với quá trình sản xuất lẫn tiêu dùng sản phẩm.

Mô hình 7 thành tố

Tổ chức Green Strategy đã đưa ra mô hình về 7 thành tố chính của thời trang bền vững, trên cả 2 khía cạnh sản xuất và tiêu dùng, theo như sơ đồ dưới đây:

Một cách lý tưởng nhất, tất cả những khía trên đều cần được xuất hiện trong vòng đời của một sản phẩm mới. Cụ thể, mỗi sản phẩm ngay từ bước đầu tiên nên được sản xuất dựa trên nhu cầu thực tế và làm với một sự chỉn chu nhất có thể (thành tố 1), chất lượng cao và sử dụng được lâu dài (thành tố 3), bởi một quy trình được thiết kế thân thiện với môi trường (thành tố 2), đảm bảo được các yếu tố đạo đức và quyền con người (thành tố 4). Sau đó, sản phẩm này khi đến tay người tiêu dùng, cần được sử dụng với sự quan tâm, bảo quản đúng cách, tái sử dụng hoặc tái chế tùy theo điều kiện (thành tố 5).

Khi sản phẩm không còn đáp ứng nhu cầu và mục đích sử dụng nữa, nó nên được chuyển tới các cửa hàng bán đồ secondhand, quyên góp cho các tổ chức từ thiện hoặc trao đổi giữa người thân, bạn bè, cũng như ở các shop trao đổi quần áo. Tất cả những hoạt động trên nhằm mục đích kéo dài tối đa vòng đời sử dụng của một sản phẩm (thành tố 6 và 7).

Trong trường hợp sản phẩm hoàn toàn không thể tiếp tục sử dụng được nữa, nó cần được tái chế dưới dạng nguyên liệu thô (bằng cách xé vụn hoặc nghiền nhỏ). Sẽ là lý tưởng nhất khi thay vì mua những món đồ quần áo mới, chúng ta nên cân nhắc mua những món đồ cũ tại các shop đồ si, đi thuê hoặc tới những sự kiện trao đổi đồ để tìm kiếm những sản phẩm vừa ý (thành tố 6 và 7).

Đánh giá mô hình

7 thành tố nêu trên đề cập tới cả 2 khía cạnh là sản xuất bền vững và tiêu dùng bền vững. Tuy nhiên, trên thực tế, như tất cả chúng ta đều biết, rất khó để có thể nhìn thấy cả 7 thành tố này cùng hiện diện trong vòng đời của 1 sản phẩm. Điều mà chúng ta thực sự cần nỗ lực là tìm ra một hoạt một vài loại hình, thành tố mà mình có thể thực hiện tốt nhất, tự tin nhất.

Một số nhóm người, thường là người trẻ, ưu thích việc làm mới tủ quần áo thường xuyên, sẽ có thể thấy hứng thú và quen thuộc hơn với việc mua sắm quần áo secondhand “Secondhand & Vintage”; sửa, thiết kế lại hoặc tái chế “Repair, Redesign & Upcycle” hay thuê, trao đổi đồ “Rent, Loan & Swap”.

Với những người quen thuộc với việc mặc quần áo mới thay vì những món đồ đã qua sử dụng, thì việc đề cao thành tố đúng với nhu cầu “On demand” và chất lượng cao, thời gian dụng lâu dài “High quality & Timeless design” sẽ phù hợp hơn cả.

Tạm kết

Và dù cho chúng ta thuộc nhóm nào trong số 2 nhóm tiêu biểu kế trên, thì yếu tố thân thiện với môi trường “Green & Clean” và công bằng về quyền con người, đạo đức “Fair & Ethical” cũng là những yếu tố quan trọng khi quyết định lựa chọn mua các sản phẩm thời trang. Việc mua các món đồ được sản xuất với tinh thần bền vững từ cốt lõi và trong tất cả các khâu là điều mỗi chúng ra đều rất nên làm trong khả năng cho phép, mặc dù có thể chi phí để mua sản phẩm đó cao hơn nhiều so với một sản phẩm đại trà bình thường. Nhưng nó thật sự rất đáng.
Nguồn: Green Strategy